Detergent
Abstract
This record has no abstract on file.
Term
1.2 yearsto projected expiry
Projected expiry 5 December 2027, counted from filing; an application has no term until it is granted.
- Priority
- Filed
- Published
- Today
- Projected expiry
1 claim: 1 independent, 0 dependent
- 1Zastrzeżenia patentowe 1. Bezfosforanowy środek do maszynowego zmywania naczyń, zawierający substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH 3 lub -C 2 H 5 , X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 222 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, (iii) ewentualnie dalsze monomery, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. 2. Środek do maszynowego zmywania naczyń według zastrz. - 50 1, znamienny tym, że udział wagowy kopolimeru a) wynosi 4-18% wagowych, korzystnie 6-15% wagowych, a zwłaszcza 6-12% wagowych. 3. Bezfosforanowy środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że kopolimer a) zawiera jako monomery iii) monomery zawierające grupy kwasu sulfonowego. 4. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że udział wagowy niejonowego środka powierzchniowo czynnego b) wynosi 1-10% wagowych, korzystnie 2-8% wagowych, zwłaszcza 3-6% wagowych. 5. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że niejonowy środek powierzchniowo czynny b) wykazuje wzór ogólny R 1 -CH(OH)CH=2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwł aszcza 20-40. 6. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że środek zawiera 5-60% wagowych, korzystnie 10-50% wagowych, a zwłaszcza 15-40% wagowych cytrynianu. 7. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że środek zawie-ra 1-20% wagowych, korzystnie 2-15% wagowych, a zwłaszcza 4-12% wagowych nadwęglanu sodowego. 8. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że środek zawiera dalej środek kompleksotwórczy, korzystnie kwas 1hydroksyetano-1,1-difosfonowy i/lub kwas metyloglicynodioctowy. - 51 9. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, zawierający a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwłaszcza 20-40, c) 10-50% wagowych cytrynianu, d) 2-15% wagowych nadwęglanu sodowego, e) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy. 10. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, zawierający a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie - 52 istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwł aszcza 20-40, c) 10-50% wagowych cytrynianu, d) 2-15% wagowych nadwęglanu sodowego, e) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy, f) 1,0-6% wagowych enzymu. 11. Sposób czyszczenia naczyń w zmywarce do naczyń z zastosowaniem środków do maszynowego zmywania naczyń według jednego z zastrz. 1-10. 12. Sposób według zastrz. 11, znamienny tym, że w toku procesu czyszczenia do wewnętrznej przestrzeni zmywarki do naczyń nie dozuje się żadnego dodatkowego zmiękczacza wody i żadnego dodatkowego środka płuczącego. Henkel AG Co. KGaA Zastępca:RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 2115113 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 05.12.2007 07847827.8 (97) O udzieleniu patentu europejskiego ogłoszono: 28.11.2012 Europejski Biuletyn Patentowy 2012/48 EP 2115113 B1 (13) T3 (51) Int.Cl. C11D 3/37 (2006.01) C11D 1/72 (2006.01) (54) Tytuł wynalazku: Środki czyszczące Pierwszeństwo: 06.02.2007 DE 102007006629 (43) Zgłoszenie ogłoszono: 11.11.2009 w Europejskim Biuletynie Patentowym nr 2009/46 (45) O złożeniu tłumaczenia patentu ogłoszono: 30.04.2013 Wiadomości Urzędu Patentowego 2013/04 (73) Uprawniony z patentu: Henkel AG Co. KGaA, Dϋsseldorf, DE (72) Twórca(y) wynalazku: NADINE WARKOTSCH, Dϋsseldorf, DE JOHANNES ZIPFEL, Dϋsseldorf, DE ARND KESSLER, Monheim am Rhein, DE CHRISTIAN NITSCH, Dϋsseldorf, DE ARNO DϋFFELS, Dϋsseldorf, DE THOMAS HOLDERBAUM, Hilden, DE O I— (74) Pełnomocnik: rzecz. pat. Edward Buczyński POLSERVICE KANCELARIA RZECZNIKÓW PATENTOWYCH SP. Z O.O. 0. ul. Bluszczańska 73 00-712 Warszawa 0. Uwaga: W ciągu dziewięciu miesię cy od publikacji informacji o udzieleniu patentu europejskiego, każda osoba może wnieść do Europejskiego Urzędu Patentowego sprzeciw dotyczący udzielonego patentu europejskiego. Sprzeciw wnosi się w formie uzasadnionego na piśmie oświadczenia. Uważa się go za wniesiony dopiero z chwilą wniesienia opłaty za sprzeciw (Art. 99 (1) Konwencji o udzielaniu patentów europejskich). OK II-12/P31659PL00 EP 2 115 113 B1 Środki czyszczące Niniejsze zgł oszenie patentowe opisuje ś rodki czyszczące, a zwłaszcza środki czyszczące do maszynowego czyszczenia maszyn. Przedmiotem tego zgłoszenia są zwłaszcza bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń. Maszynowo zmywanym naczyniom stawia się dzisiaj często wyższe wymagania niż naczyniom ręcznie zmywanym. Tak więc naczynia po czyszczeniu maszynowym powinny być nie tylko całkowicie wolne od resztek jedzenia, lecz także nie powinny wykazywać żadnych białawych plam wynikających z twardości wody lub innych soli mineralnych, które z braku środków zwilżających pochodzą z wyschniętych kropelek wody. Nowoczesne ś rodki do maszynowo zmywanych naczyń spełniają te wymagania drogą łączenia w jedną całość czyszczących, pielęgnacyjnych, zmiękczających wodę i aktywnych przy płukaniu substancji czynnych i są znane użytkownikowi jako środki do zmywania naczyń typu „2 w 1” lub „3 w 1”. Jako zasadniczy składnik dla powodzenia zarówno przy czyszczeniu jak i przy zmywaniu środki do maszynowego zmywania naczyń przewidziane dla prywatnego użytkownika końcowego zawierają substancje szkieletowe. Te substancje szkieletowe zwiększają po pierwsze alkaliczność kąpieli czyszczącej, przy czym ze wzrastającą alkalicznością emulgują i zmydlają się tłuszcze i oleje, a po drugie na skutek kompleksowania zawartych w kąpieli wodnej jonów wapniowych zmniejszają twardość wody kąpieli czyszczącej. Jako szczególnie skuteczne substancje szkieletowe okazały się fosforany litowców, które z tego względu stanowią główny składnik przeważającej liczby dostępnych w handlu środków do maszynowego zmywania naczyń. - 2 Tak wię c, o ile fosforany z uwagi na swoje korzystne działanie są bardzo wysoko cenione jako składnik środków do maszynowego zmywania naczyń, to ich stosowanie z punktu widzenia ochrony środowiska jest jednak problematyczne, ponieważ zasadnicza część fosforanu dostaje się poprzez ścieki domowe do wód powierzchniowych, a zwłaszcza odgrywa wątpliwą rolę w stojących wodach powierzchniowych (jeziorach, spiętrzających stopniach wodnych) w przypadku ich przenawożenia. Na skutek tego zjawiska określanego także jako eutrofia, poprzez przepisy ustawowe znacznie zmniejszono stosowanie trifosforanu pentasodowego w środkach do prania tekstyliów w niektórych krajach, np. w USA, Kanadzie, Włoszech, Szwecji, Norwegii, a w Szwajcarii zakazano ich całkowicie. W Niemczech środki piorące od roku 1984 mogą zawierać co najwyżej jeszcze 20% tej substancji szkieletowej. Jako substancje zastę pują ce lub wymienne fosforanów w środkach do prania tekstyliów obok kwasu nitrylotrioctowego stosuje się przede wszystkim glinokrzemiany sodowe (zeolity). Z różnych względów te substancje nie są jednak przydatne do stosowania w środkach do maszynowego zmywania naczyń. Stąd jako alternatywę do fosforanów litowców w środkach do maszynowego zmywania naczyń omawia się w literaturze substancje zastępcze, spośród których należy podkreślić zwłaszcza cytryniany. Bezfosforanowe ś rodki do maszynowego zmywania naczyń, które obok cytrynianu zawierają dalej węglany, środki bielące i enzymy, są opisane np. w europejskich dokumentach patentowych EP 662 117 B1 (Henkel KGaA) i EP 692 020 (Henkel KGaA). Dalszą alternatywą fosforanów litowców, w której jedyną substancję szkieletową stosuje się jednak korzystnie w mieszaninie z cytrynianami, jest kwas metyloglicynodioctowy (MGDA). Zawierające MGDA środki do maszynowego zmywania naczyń są opisane np. w europejskim dokumencie patentowym EP 906 407 B1 (Reckitt Benckiser) lub w europejskim zgłoszeniu patentowym EP 1 113 - 3 070 A2 (Reckitt Benckiser). Dalszymi odpowiednimi dokumentami są US 5279756 i US 5308532. Pomimo dotychczasowych starań producentom ś rodków do maszynowego zmywania naczyń nie udało się jednak dotychczas opracować bezfosforanowych środków do maszynowego zmywania naczyń, które pod względem swojej wydajności czyszczenia i płukania, a zwłaszcza swojej skuteczności hamowania tworzenia się osadów byłyby porównywalne z zawierającymi fosforany środkami czyszczącymi lub je całkiem przewyższały. Taka równość wydajności jest jednak warunkiem udanego wprowadzenia do handlu bezfosforanowych środków czyszczących, ponieważ przeważająca liczba użytkowników końcowych, pomimo szerokiej publicznej dyskusji na temat polityki ekologicznej, wciąż decyduje się przeciw ekologicznie korzystnemu produktowi, gdy nie odpowiada on standardowi rynkowemu pod względem swojej ceny i/lub swojej wydajności. Co się tyczy tej sytuacji wyjś ciowej, to zgodnie z tym zadanie niniejszego zgłoszenia polegało na opracowaniu bezfosforanowego środka do maszynowego zmywania naczyń, który zarówno pod względem swojej wydajności czyszczenia, jak i pod względem swoich wyników płukania i swojej wydajnoś ci pod wzglę dem hamowania tworzenia się osadów jest porównywalny z tradycyjnymi, zawierającymi fosforany środkami czyszczącymi lub nawet je przewyższają. Stwierdzono, ż e ś rodki do maszynowego zmywania naczyń, które obok substancji szkieletowej i środka bielącego wykazują dalej także specyficzne niejonowe środki powierzchniowo czynne i specyficzne, hydrofobowo modyfikowane kopolimery, także bez dodatku fosforanów litowców, wykazują doskonałe hamowanie tworzenia się osadów oraz wydajność czyszczenia i płukania. Pierwszym przedmiotem niniejszego wynalazku jest zatem bezfosforanowy środek do maszynowego zmywania naczyń, zawierający substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawierający - 4 i) monomery z grupy jedno- lub wielokrotnie nienasyconych kwasów karboksylowych, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH 3 lub -C 2 H 5 , X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aroma-tyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, iii) ewentualnie dalsze monomery, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Pierwszym zasadniczym składnikiem środków do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku jest hydrofobowo modyfikowany kopolimer a) zawierający monomery i) i ii). Jako monomery i) z grupy jedno- lub wielokrotnie nienasyconych kwasów karboksylowych stosuje się szczególnie korzystnie kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prosto- 5 łańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 2-12 atomach węgla, podstawione przez -NH 2 , -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, takie jak poprzednio określono, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla. Według wynalazku korzystnie stosuje się bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 2-12 atomach węgla, podstawione przez -NH2, -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, jak określono poprzednio, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze - 6 ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostoł a ń cuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależ nie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH 2 CH 2 , -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Szczególnie korzystnymi monomerami i) zawierającymi grupy karboksylowe są kwas akrylowy, kwas metakrylowy, kwas etakrylowy, kwas etachloroakrylowy, kwas etacyjanoakrylowy, kwas krotonowy, kwas fenyloakrylowy, kwas maleinowy, bezwodnik kwasu maleinowego, kwas fumarowy, kwas itakonowy, kwas cytrakonowy, kwas metylenomalonowy, kwas sorbinowy, kwas migdałowy lub ich mieszaniny. Jako niejonowe monomery ii) stosuje się monomery o wzorze o R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 . Szczególnie korzystnymi monomerami tego rodzaju są buten, izobuten, penten, 3metylobuten, 2-metylobuten, cyklopenten, heksan, heksen-1, 2-metylopenten-1, 3-metylopenten-1, cykloheksen, metylocyklopenten, cyklohepten, metylocykloheksen, 2,4,4-trimetylopenten-1, 2,4,4-trimetylopenten-2, 2,3-dimetyloheksen-1, 2,4-dimetyloheksen-1, 2,5-dimetyloheksen-1, 3,5-dimetyloheksen-1, 4,4-dimetylo-heksen1, etylocykloheksyn, 1-okten, olefiny o 10 lub więcej atomów węgla, takie jak np. 1-decen, 1-dodecen, 1heksadecen, 1-oktadecen i C22-olefina, 2-styren, 2metylostyren, 3-metylostyren, 4-propylostyren, 4-cykloheksylostyren, 4-dodecylostyren, 2-etylo-4-benzylostyren, 1-winylonaftalen, 2-winylonaftalen, ester metylowy kwasu akrylowego, ester etylowy kwasu akrylowego, ester - 7 propylowy kwasu akrylowego, ester butylowy kwasu akrylowego, ester pentylowy kwasu akrylowego, ester heksylowy kwasu akrylowego, ester metylowy kwasu metakrylowego, N-(metylo)akrylamid, ester 2-etyloheksylowy kwasu akrylowego, ester 2-etyloheksylowy kwasu metakrylowego, N-(2-etyloheksylo)akrylamid, ester oktylowy kwasu akrylowego, ester oktylowy kwasu metakrylowego, N-(oktylo)akrylamid, ester laurylowy kwasu akrylowego, ester laurylowy kwasu metakrylowego, N-(laurylo)akrylamid, ester stearylowy kwasu akrylo-wego, ester stearylowy kwasu metakrylowego, N-(stearylo)akrylamid, ester behenylowy kwasu akrylo-wego, ester behenylowy kwasu metakrylowego i N-(behenylo)akrylamid lub ich mieszaniny. Jako szczególnie skuteczne w odniesieniu do optymalnego hamowania tworzenia się osadów i wyników czyszczenia i płukania okazały się korzystne środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku, w których udział wagowy kopolimeru a) wynosi 4-18% wagowych, korzystnie 6-15, a zwłaszcza 6-12% wagowych. Zgodnie z wynalazkiem korzystne są bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) 4-18% wagowych kopolimeru zawierającego i) monomery z grupy obejmującej kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH 3 , prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prosto ła ńcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 2-12 atomach węgla, podstawione przez -NH2, -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, jak określono poprzednio, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglo- 8 wodorowy o 1-12 atomach węgla, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH 3 lub -C 2 H 5 , X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. W szczególnie korzystnej postaci wykonania kopolimer d) zawiera obok monomerów i) i ii) dalej trzeci monomer iii) wybrany z grupy obejmującej monomery zawierające grupy kwasu sulfonowego. W przypadku monomerów zawierających grupy kwasu sulfonowego korzystne są monomery o wzorze R 5 (R 6 )C=C(R 7 )-X-SO3H , w którym R 5 -R 7 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 2-12 atomach węgla, podstawione przez - 9 NH 2 , -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla, a X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -(CH2)n-, gdzie n = 0-4, -COO(CH2)k-, gdzie k = 1-6, -C(O)-NH-C(CH3)2- i -C(O)-NHCH(CH2CH3)-. Spośród tych monomerów korzystne są monomery o wzorach H2C=CH-X-SO3H H2C=C(CH3)-X-SO3H HO3S-X-(R 6 )C=C(R 7 )-X-SO3H , w których R 6 i R 7 wybiera się niezależnie od siebie spośród -H, -CH3, -CH2CH3, -CH2CH2CH3, -CH(CH3)2, a X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -(CH2)n-, gdzie n = 0-4, -COO(CH2)k-, gdzie k = 1-6, -C(O)-NH-C(CH3)2- i -C(O)-NHCH(CH2CH3)-. Szczególnie korzystnymi monomerami zawierającymi grupy kwasu sulfonowego są przy tym kwas 1-akrylamido1- propanosulfonowy, kwas 2-akrylamido-2-propanosulfonowy, kwas 2-akrylamido-2-metylo-1-propanosulfonowy, kwas metakrylamido-2-metylo-1-propanosulfonowy, kwas 3metakrylamido-2-hydroksypropanosulfonowy, kwas allilosulfonowy, kwas metallilosulfonowy, kwas alliloksybenzenosulfonowy, kwas metalliloksybenzenosulfonowy, kwas 2- hydroksy-3-(2-propenyloksy)propanosulfonowy, kwas 2metylo-2-propeno-1-sulfonowy, kwas styrenosulfonowy, kwas winylosulfonowy, akrylan 3-sulfopropylu, metakrylan 3-sulfopropylu, sulfometakrylamid, sulfometylometakrylamid oraz mieszaniny omówionych kwasów i ich rozpuszczalnych w wodzie soli. Grupy kwasu sulfonowego mogą występować w polimerach w całkowicie lub częściowej postaci, co oznacza, że atom wodoru grupy kwasu sulfonowego w niektórych lub we wszystkich grupach kwasu sulfonowego może być wymienione na jony metali, korzystnie jony litowców, a zwła- 10 szcza na jony sodowe. Według wynalazku korzystne jest stosowanie częściowo lub całkowicie zobojętnionych kopolimerów zawierających grupy kwasu sulfonowego. Masę molową stosowanych korzystnie wedł ug wynalazku sulfo-kopolimerów można zmieniać, aby właściwości polimerów dostosować do pożądanego celu zastosowania. Korzystne środki do maszynowego zmywania naczyń charakteryzują się tym, że kopolimery wykazują masy molowe 2000-200000 gmol -1 ,korzystnie 4000-25000 gmol -1 , zwłaszcza 5000-15000 gmol -1 . Zgodnie z wynalazkiem korzystne są bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH 3 , prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 212 atomach węgla, podstawione przez -NH2, -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, jak określono poprzednio, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny - 11 rodnik o 6-22 atomach węgla, iii) monomery zawierające grupy kwasu sulfonowego, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH 2 CH 2 , -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Jako drugi istotny składnik środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku zawierają niejonowe środki powierzchniowo czynne o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH 2 CH 2 , -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Korzystne środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku wykazują udział wagowy tego niejonowego środka powierzchniowo czynnego b) 1-10% wagowych, korzystnie 2-8% wagowych, a zwłaszcza 3-6% wagowych. Jako szczególnie korzystne pod względem wydajności - 12 czyszczenia i płukania okazały się niejonowe środki powierzchniowo czynne b) o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O(AO)w-(A'O)x-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A i A' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2CH(CH3), a - w, x oznaczają wartości 0,5-120. Szczególnie korzystne są przy tym środki do maszynowego zmywania naczyń, które charakteryzują się tym, że niejonowy środek powierzchniowo czynny b) wykazuje wzór ogólny R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik CH2CH2, A' oznacza rodnik -CH2CH2-CH2 lub -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 2-40, natomiast x oznacza warto ści 0,5-2. Korzystne są przy tym zwłaszcza środki do maszynowego zmywania naczyń, w których niejonowy środek powierzchniowo czynny wykazuje wzór ogólny R 1 -CH(OH)-CH2O(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwłaszcza 20-40. - 13 Podane długości łańcuchów C oraz stopnie etoksylowania bądź stopnie alkoksylowania poprzednio omówionych niejonowych środków powierzchniowo czynnych stanowią statystyczne wartości średnie, które dla specjalnego produktu mogą być liczbą całkowitą lub ułamkową. Ze względu na sposób wytwarzania produkty handlowe o omówionych wzorach składają się przeważnie nie z jednego przedstawiciela, lecz z mieszanin, z czego mogą wynikać średnie wartości zarówno długości łańcuchów C, jak i stopnie etoksylowania bądź alkoksylowania, a stąd i liczby ułamkowe. Wyżej omówione niejonowe środki powierzchniowo czynne można stosować oczywiście nie tylko jako pojedyńcze substancje, lecz także jako mieszaniny dwóch, trzech, czterech lub więcej środków powierzchniowo czynnych. Jako mieszaniny środków powierzchniowo czynnych określa się przy tym nie mieszaniny niejonowych środków powierzchniowo czynnych, które w całości odpowiadają jednemu z wyżej omówionych wzorów ogólnych, lecz raczej takie mieszaniny, które zawierają dwa, trzy, cztery lub więcej niejonowych środków powierzchniowo czynnych, które można opisać różnymi z wyżej omówionych wzorów ogólnych. Jako dalszy zasadniczy składnik środki do maszynowego zmywania naczyń zawierają korzystnie według wynalazku jedną lub więcej substancji szkieletowych. Do substancji szkieletowych zaliczają się zwłaszcza krzemiany, węglany i organiczne współwypełniacze aktywne. Jako organiczne współwypełniacze aktywne należy wymienić zwłaszcza wielokarboksylany/kwasy wielokarboksylowe, polimeryczne karboksylany, kwas asparaginowy, poliacetale, dekstryny i dalsze organiczne współwypełniacze aktywne. Te klasy substancji będą opisane dalej. Użytecznymi organicznymi substancjami szkieletowymi są np. kwasy wielokarboksylowe stosowane w postaci wolnych kwasów i/lub swoich soli sodowych, przy czym przez kwasy wielokarboksylowe rozumie się kwasy karboksylowe, które zawierają więcej niż jedną kwasową grupę - 14 funkcyjną, i przykładowo są to kwas cytrynowy, kwas adypinowy, kwas bursztynowy, kwas glutarowy, kwas jabłkowy, kwas winowy, kwas maleinowy, kwas fumarowy, kwasy cukrowe, kwasy aminokarboksylowe, kwas nitrylotrioctowy (NTA), o ile tego rodzaju stosowanie nie jest zabronione ze względów ekologicznych, oraz ich mieszaniny. Wolne kwasy mają obok swojego działania jako wypełniacza aktywnego typowo także właściwość składnika zakwaszającego i służą zatem także do nastawiania niższej i łagodniejszej wartości pH środków piorących i czyszczących. Spośród nich należy wymienić tu zwłaszcza kwas cytrynowy, kwas bursztynowy, kwas glutarowy, kwas adypinowy, kwas glukonowy i ich dowolne mieszaniny. Szczególnie korzystne środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku zawierają jako jedną z ich zasadniczych substancji szkieletowych cytrynian. Zgodnie w wynalazkiem korzystne są środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku, które charakteryzują się tym, że zawieraj ą 5-60% wagowych, korzystnie 10-50% wagowych, a zwłaszcza 15-40% wagowych cytrynianu. Cytrynian bądź kwas cytrynowy okazały się najskuteczniejszymi substancjami szkieletowymi w mieszaninie ze specyficznymi, hydrofobowo modyfikowanymi kopolimerami i specyficznymi niejonowymi środkami powierzchniowo czynnymi pod względem wydajności czyszczenia, takiej jak wydajność płukania, i hamowania tworzenia się osadów. Zgodnie z wynalazkiem korzystne są bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające 560% wagowych, korzystnie 10-50% wagowych, a zwłaszcza 15-40% wagowych cytrynianu, środka bielącego oraz dalej a) kopolimer zawieraj ą cy i) monomery z grupy obejmującej kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielo- 15 krotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 212 atomach węgla, podstawione przez -NH2, -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, jak określono poprzednio, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Dalszymi korzystnymi postaciami wykonania są bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające 5-60% wagowych, korzystnie 10-50% wagowych, a zwłaszcza 15-40% wagowych cytrynianu, środka bielącego oraz - 16 dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH 3 , prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 212 atomach węgla, podstawione przez -NH2, -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, jak określono poprzednio, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, iii) monomery zawierające grupy kwasu sulfonowego, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - 17 - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku zawierają korzystnie jako substancję szkieletową krystaliczne krzemiany warstwowe o wzorze ogólnym NaMSixO2x+1.yH2O, w którym M oznacza sód lub wodór, x oznacza liczbę 1,9-22, korzystnie 1,9-4, przy czym szczególnie korzystne wartości dla x wynoszą 2, 3 lub 4, a y oznacza liczbę 0-33, korzystnie 0-20. Stosować można także bezpostaciowe krzemiany sodowe o module Na2O:SiO2 od 1:2 do 1,33, korzystnie od 1:2 do 1:2,8, a zwłaszcza od 1:2 do 1:2,6, które rozpuszczają się korzystnie z opóźnieniem i wykazują wtórne właściwości piorące. W ramach niniejszego wynalazku korzystne środki do maszynowego zmywania naczyń zawierają 2-15% wagowych, korzystnie 3-12% wagowych, a zwłaszcza 4-8% wagowych krzemianu(ów). Szczególnie korzystne jest stosowanie węglanu(ów) i/lub wodorowęglanu(ów), korzystnie węglanu(ów) litowców, szczególnie korzystnie węglanu sodowego, w ilościach 5-50% wagowych, korzystnie 10-40% wagowych, a zwłaszcza 15-30% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do ciężaru środka do maszynowego zmywania naczyń. Jako substancje szkieletowe odpowiednie są dalej polimeryczne wielokarboksylany i są to np. sole litowców z polikwasem karboksylowym lub polikwasem metakrylowego, np. sole o względnej masie cząsteczkowej 50070000 g/mol. Odpowiednimi polimerami są zwłaszcza poliakrylany, które wykazują korzystnie masę cząsteczkową 2000-20000 g/mol. Dzięki swojej lepszej rozpuszczalności z tej grupy mogą być ponownie korzystne krótkołańcuchowe poliakrylany, które wykazują masy molowe 2000-10000 - 18 g/mol, a szczególnie korzystnie 3000-5000 g/mol. Odpowiednie są dalej kopolimeryczne wielokarboksylany, zwłaszcza kwasu akrylowego z kwasem metakrylowym i kwasu akrylowego lub kwasu metakrylowego z kwasem maleinowym. Jako szczególnie odpowiednie okazały się kopolimery kwasu akrylowego z kwasem maleinowym, które zawierają 50-90% wagowych kwasu akrylowego i 50-10% wagowych kwasu maleinowego. Ich względna masa cząsteczkowa wynosi w odniesieniu do wolnych kwasów na ogół 2000-70000 g/mol, korzystnie 20000-50000 g/mol, a zwłaszcza 30000-40000 g/mol. (Ko)polimeryczne wielokarboksylany można stosować albo w postaci proszku albo jako roztwór wodny. Zawartość (ko)polimerycznych wielokarboksylanów w środkach do maszynowego zmywania naczyń wynosi korzystnie 0,520% wagowych, a zwłaszcza 3-10% wagowych. Korzystne środki do zmywania naczyń według wynalazku zawierają dalej jeden lub więcej środków bielących. Wśród związków służących jako środki bielące, dostarczających w wodzie H2O2, szczególne znaczenie mają nadwęglan sodowy, tetrahydrat nadboranu sodowego i monohydrat nadboranu sodowego. Dalszymi użytecznymi środkami bielącymi są np. nadtlenopirofosforany, nadhydraty cytrynianu oraz dostarczające H2O2 sole nadkwasów lub nadkwasy, takie jak nadbenzoesany, nadtlenoftalany, kwas dinadazelainowy, kwas ftaloiminowy lub dikwas dinaddodekanowy. Dalej stosować można także środki bielące z grupy organicznych środków bielących. Typowymi organicznymi środkami bielącymi są nadtlenki diacylowe, takie jak np. nadtlenek dibenzoilu. Dalszymi typowymi organicznymi środkami bielącymi są kwasy nadtlenowe, przy czym jako przykłady podaje się zwłaszcza alkilokwasy nadtlenowe i arylokwasy nadtlenowe. Zgodnie z wynalazkiem korzystne są środki do maszynowego zmywania naczyń,które charakteryzują się tym, że zawierają 1-20% wagowych, korzystnie 2-15% wagowych, a zwłaszcza 4-12% wagowych nadwęglanu sodowego. Zgodnie z wynalazkiem korzystne są bezfosforanowe - 19 środki do maszynowego zmywania naczyń, które jako substancję szkieletową zawierają 1-20% wagowych, korzystnie 2-15% wagowych, a zwłaszcza 4-12% wagowych nadwęglanu sodowego, oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 212 atomach węgla, podstawione przez -NH2, -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, jak określono poprzednio, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik - 20 węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Dalszymi korzystnymi postaciami wykonania są bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające jako substancję szkieletową 1-20% wagowych, korzystnie 2-15% wagowych, a zwłaszcza 4-12% wagowych nadwęglanu sodowego, oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej kwasy karboksylowe o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )COOH, w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-12 atomach węgla, prostołańcuchowy lub rozgałęziony, jedno- lub wielokrotnie nienasycony rodnik alkenylowy o 212 atomach węgla, podstawione przez -NH2, -OH lub -COOH rodniki alkilowe lub alkenylowe, jak określono poprzednio, lub oznaczają -COOH lub -COOR 4 , przy czym R 4 oznacza nasycony lub nienasycony, prostołańcuchowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-12 atomach węgla, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, - 21 iii) monomery zawierające grupy kwasu sulfonowego, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Jako środki bielące można stosować także substancje uwalniające chlor lub brom. Spośród odpowiednich materiałów uwalniających chlor lub brom pod uwagę bierze się np. heterocykliczne N-bromo- i N-chloramidy, np. kwas trichloroizocyjanurowy, kwas tribromoizocyjanurowy, kwas dibromoizocyjanurowy i/lub kwas dichloroizocyjanurowy (DICA) i/lub ich sole z kationami, takimi jak potas i sód. Odpowiednie są również związki hydantoinowe, takie jak 1,3-dichloro-5,5-dimetylohydantoina. Aby przy czyszczeniu w temperaturach 60°C i niższych uzyskać lepsze działanie bielące, środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku mogą zawierać dodatkowo aktywatory bielenia. Jako aktywatory bielenia można stosować związki, które w warunkach perhydrolizy dają alifatyczne kwasy nadtlenokarboksylowe, korzystnie o 1-10 atomach C, a zwłaszcza 2-4 atomach C, i/lub ewentualnie podstawiony kwas nadbenzoesowy. Odpowiednie są substancje, które zawierają grupy O- i/lub N-acylowe o omówionej liczbie atomów C i/lub ewentualnie podstawione grupy benzoilowe. Korzystne są wielokrotnie acylowane alkilenodiaminy, przy czym szczegól- 22 nie odpowiednia okazała się tetra-acetyloetylenodiamina (TAED). Te aktywatory bielenia, a zwłaszcza TAED, stosuje się korzystnie w ilościach do 10% wagowych, zwłaszcza 0,1-8% wagowych, w szczególności 2-8% wagowych, a szczególnie korzystnie 2-6% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do całego ciężaru środków zawierających aktywatory bielenia. Dodatkowo do konwencjonalnych aktywatorów bielenia lub zamiast nich można stosować także tzw. katalizatory bielenia. W przypadku tych substancji chodzi o wzmacniające bielenie sole metali przejściowych bądź kompleksy metali przejściowych, takie jak np. kompleksy salenowe lub karbonylowe Mn, Fe, Co, Ru lub Mo, przy czym jako katalizatory bielenia można stosować też kompleksy Mn, Fe, Co, Ru, Mo, Ti, V i Cu z zawierającymi N ligandami tripodowymi oraz amminowe kompleksy Co, Fe, Cu i Ru. Szczególnie korzystnie stosuje się kompleksy manganu o stopniu utlenienia II, III, IV lub VI, które zawierają korzystnie jeden lub więcej makrocyklicznych ligandów z donorowymi grupami funkcyjnymi N, NR, PR, O i/lub S. Korzystnie stosuje się ligandy, które wykazują azotowe, donorowe grupy funkcyjne. Przy tym jest szczególnie korzystne stosowanie katalizatorów bielenia w środkach według wynalazku, które jako wielkocząsteczkowe ligandy zawierają 1,4,7-trimetylo-1,4,7-triazacyklononan (Me-TACN), 1,4,7-triazacyklononan (TACN), 1,5,9-trimetylo-1,5,9-triazacyklododekan (Me-TACD), 2metylo-1,4,7-trimetylo-1,4,7-triazacyklononan (Me/MeTACN) i/lub 2-metylo-1,4,7-triazacyklononan (Me/TACN). Odpowiednimi kompleksami manganu są np. [Μη ΙΙΙ 2(μ-Ο) 1 (μOAc)2(TACN)2](ClO4)2, [Mn III Mn IV ^-O)2^-OAc)i(TACN)2l(BPh4)2, [Mn IV 4X-OkX-OAc)2(TACN)4](ClO4)4, [Mn^-OhX-OAch(Me-TACN)2](ClO4)2, [Mn III Mn IV ^-O)i^-OAc)2(MeTACNh](ClO4)3, [Mn IV 2X-O)3(Me-TACN) 2 (PF6) 2 i [Mn IV 2^-O) 3(Me/Me-TACN)2](PF6)2(OAc=OC(O)CH3). Według wynalazku korzystne są środki do maszyno- 23 wego zmywania naczyń, które charakteryzują się tym, że zawierają dalej katalizator bielenia wybrany z grupy wzmacniających bielenie soli metali przejściowych i kompleksów metali przej ściowych, korzystnie z grupy kompleksów manganu z 1,4,7-trimetylo-1,4,7-triazacyklononanem (Me3TACN) lub 1,2,4,7-tetrametylo-1,4,7-triazacyklononanem (Me4-TACN), ponieważ dzięki poprzednio omówionym katalizatorom bielenia można zwłaszcza znacznie polepszyć wynik czyszczenia. Poprzednio omówione, wzmacniające bielenie kompleksy metali przejściowych, zwłaszcza z centralnymi atomami Mn i Co stosuje si ę w zwykł ych ilo ś ciach, korzystnie w ilości do 5% wagowych, w szczególności 0,0025-1% wagowy, a zwłaszcza korzystnie 0,01-0,30% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do całego ciężaru środków zawierających aktywatory bielenia. W specjalnych przypadkach można stosować jednak także więcej aktywatora bielenia. Nieoczekiwanie stwierdzono, że działanie bielące katalizatorów bielenia z grupy wzmacniających bielenie soli metali przej ś ciowych i kompleksów metali przej ś ciowych można zwiększyć przez dodatek hydrofobowo modyfikowanych kopolimerów zawierających kwas. Korzystnym przedmiotem niniejszego zgłoszenia jest zatem bezfosforanowy, zawierający środek bielący środek do maszynowego zmywania naczyń, zawierający a) kopolimer zawieraj ą cy i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub - 24 nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, iii) ewentualnie dalsze monomery, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0, c) cytrynian, d) katalizator bielenia wybrany z grupy wzmacniających bielenie soli metali przejściowych i kompleksów metali przejściowych. Z kilkoma przykładowymi recepturami tego rodzaju korzystnych, bezfosforanowych środków do maszynowego zmywania naczyń można zapoznać się z następującej tablicy: - 25 1 Kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, iii) ewentualnie dalsze monomery, 2 niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Korzystne środki do zmywania naczyń według wynalazku zawierają dodatkowo środek kompleksotwórczy, korzystnie kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy (HEDP) i/lub kwas metyloglicynodioctowy (MGDA). Fosfoniany kompleksotwórcze obejmują obok kwasu 1hydroksyetano-1,1-difosfonowego szereg różnych związków, takich jak np. kwas dietylenotriaminopenta(metylenofosfonowy) (DTPMP). W tym zgłoszeniu korzystne są zwłaszcza hydroksyalkano- bądź aminoalkanofosfoniany. - 26 Spośród hydroksyalkanofosfonianów szczególne znaczenie jako współwypełniacz aktywny ma 1-hydroksyetano-1,1-difosfonian (HEDP) i stosuje się go korzystnie w postaci soli sodowej, przy czym sól disodowa ma odczyn obojętny, a sól tetrasodowa ma odczyn alkaliczny (pH 9). Jako aminoalkanofosfoniany bierze się pod uwagę korzystnie etylenodiaminotetrametylenofosfonian) (EDTMP), dietylenotriaminopentametylenofosfonian (DTPMP) oraz ich wyższe homologi i stosuje się je korzystnie w postaci obojętnie reagujących soli sodowych, np. jako sól heksasodową EDTMP bądź jako sól hepta- i oktasodową DTPMP. Z klasy fosfonianów jako wypełniacz aktywny stosuje się przy tym korzystnie HEDP. Aminoalkanofosfoniany mają ponadto wyraźną zdolność wiązania metali ciężkich. Zgodnie z tym, zwłaszcza wtedy, gdy środki zawierają także środki bielące, może okazać się korzystne stosowanie amino-alkanofosfonianów, a zwłaszcza DTPMP, lub mieszanin omówionych fosfonianów. Korzystny środek do maszynowego zmywania naczyń w ramach tego zgłoszenia zawiera jeden lub więcej fosfonianów z grupy a) kwasu aminotrimetylenofosfonowego (ATMP) i/lub jego soli, b) kwasu etylenodiaminotetra(metylenofosfonowego) (EDTMP) i/lub jego soli, c) kwasu dietylenotriaminopenta(metylenofosfonowego) (DTPMP) i/lub jego soli, d) kwasu 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowego (HEDP) i/lub jego soli, e) kwasu 2-fosfonobutano-1,2,4-trikarboksylowego (PBTC) i/lub jego soli, f) kwasu heksametylenodiaminotetra(metylenofosfonowego) (HDTMP) i/lub jego soli, g) kwasu nitrylotri(metylenofosfonowego) (NTMP) i/lub jego soli. Szczególnie korzystne są środki do maszynowego zmywania naczyń, które jako fosfoniany zawierają kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy (HEDP) lub kwas diety- 27 lenotriaminopenta(metylenofosfonowy) (DTPMP). Środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku mogą zawierać oczywiście dwa lub więcej różnych fosfonianów. Szczególnie korzystne są takie środki do maszynowego zmywania naczyń, które jako fosfoniany zawierają zarówno kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy (HEDP), jak i kwas dietylenotriaminopenta-(metylenofosfonowy) (DTPMP), przy czym stosunek wagowy HEDP do DTPMP wynosi od 20:1 do 1:20, korzystnie od 15:1 do 1:15, a zwłaszcza od 10:1 do 1:10. W korzystnej postaci wykonania niniejszego wynalazku udział wagowy fosfonianu(ów) w całym ciężarze środka do maszynowego zmywania naczyń jest mniejszy niż udział wagowy polimeru(ów) a). Mówiąc inaczej, szczególnie korzystne są takie środki, w których stosunek udziału wagowego polimeru a) do udziału wagowego fosfonianu wynosi od 200:1 do 2:1, korzystnie od 150:1 do 2:1, szczególnie korzystnie od 100:1 do 2:1, całkiem szczególnie korzystnie od 80:1 do 3:1, a zwłaszcza od 50:1 do 5:1. Udział wagowy tych środków kompleksotwórczych, a zwłaszcza suma udziałów wagowych kwasu 1-hydroksyetano1,1-difosfonowego (HEDP) i kwasu metyloglicynodioctowego (MGDA) wynosi korzystnie 0,5-14% wagowych, jeszcze korzystniej 1-12% wagowych, a zwłaszcza 2-8% wagowych. Zgodnie z wynalazkiem szczególnie korzystne są bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, - 28 -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik wybrany z grupy obejmującej CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwł aszcza 20-40, c) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy. Z kilkoma przykładowymi recepturami tego rodzaju korzystnych, bezfosforanowych środków do maszynowego zmywania naczyń można zapoznać się z następującej tablicy: 1 Kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w - 29 którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach wę gla, iii) ewentualnie dalsze monomery, 2 niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Poza tym korzystne są bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń,zawierające substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawieraj ą cy i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-XR 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach wę gla, iii) polimery zawieraj ą ce grupy kwasu - 30 sulfonowego, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwł aszcza 20-40, c) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy. Całkiem szczególnie korzystne są zwłaszcza środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - 31 - w oznacza wartości i-i20, korzystnie i0-80, a zwłaszcza 20-40, c) i0-50% wagowych cytrynianu, d) 2-i5% wagowych nadwęglanu sodowego, e) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas i-hydroksyetano-i,i-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy. Obok dalej wyżej opisanych składników, takich jak substancja szkieletowa, środek bielący, niejonowy środek powierzchniowo czynny, kopolimer a) i środki kompleksotwórcze, korzystne środki do maszynowego zmywania naczyń zawierają dalsze składniki, korzystnie substancje czynne z grupy polimerów, enzymów, inhibitorów korozji, substancji zapachowych lub barwników. Do grupy polimerów aktywnych przy praniu lub czyszczeniu zaliczają się np. polimery płuczące i/lub polimery skuteczne jako środki zmiękczające. W środkach piorących lub czyszczących obok polimerów niejonowych można na ogół stosować także polimery kationowe, anionowe i amfoteryczne. „Polimerami kationowymi” w sensie niniejszego wynalazku są polimery, które w swojej cząsteczce zawierają ładunek dodatni. Ten ładunek można realizować np. przez występujące w łańcuchu polimerycznym ugrupowania (alkilo)amoniowe lub inne dodatnio naładowane grupy. Szczególnie korzystne polimery kationowe pochodzą z grup kwaternizowanych pochodnych celulozy, polisiloksanów z grupami czwartorzędowymi, kationowych pochodnych guar, polimerycznych soli dimetylodialliloamoniowych i ich kopolimerów z estrami i amidami kwasu akrylowego i kwasu metakrylowego, kopolimerów winylo-pirolidonu z czwartorzędowymi pochodnymi dialkiloaminoakrylanu i -metakrylanu, kopolimerów winylopirolidon-chlorek metoimidazoliniowy, kwaternizowanych polialkoholi winylowych lub polimerów podanych pod oznaczeniami INCI Polyquaternium 2, Poly-quaternium i7, Polyquaternium i8 i Polyquaternium 27. „Polimery amfoteryczne” w sensie niniejszego wyna- 32 lazku wykazują obok dodatnio naładowanej grupy w łańcuchu polimerycznym dalej także ujemnie naładowane grupy bądź jednostki monomeryczne. W tych grupach może chodzić np. o kwasy karboksylowe, kwasy sulfonowe lub kwasy fosfonowe. Korzystne środki piorące lub czyszczące, a zwłaszcza korzystne środki do maszynowego zmywania naczyń, charakteryzują się tym, że zawierają polimer a), który wykazuje jednostki monomeryczne o wzorze R 1 R 2 C=CR 3 R 4 , w którym każdy rodnik R 1 , R 2, R 3 , R 4 wybiera się niezależnie od siebie spośród wodoru, derywatyzowanej grupy hydroksylowej, liniowych lub rozgałęzionych grup C1-30alkilowych, arylu, podstawionych arylem liniowych lub rozgałęzionych grup C1-30-alkilowych, polialkoksylowanych grup alkilowych, heteroatomowych grup organicznych o co najmniej jednym ładunku dodatnim bez naładowanego azotu, co najmniej jednym kwaternizowanym atomem N lub co najmniej jedną grupą aminową o ładunku dodatnim w częściowym zakresie pH 2-11, lub ich sole, pod warunkiem, że co najmniej jeden rodnik R 1 , R 2 , R 3 , R 4 jest heteroatomową grupą organiczną o co najmniej jednym ładunku dodatnim bez naładowanego azotu, co najmniej jednym kwaternizowanym atomem N lub co najmniej jedną grupę aminową bez ładunku dodatniego. W ramach niniejszego zgłoszenia szczególnie korzystne kationowe lub amfoteryczne polimery zawierają jako jednostkę monomeryczną związek o wzorze ogólnym R 1 R 2 R 4 I I Ii H2C=C-(CH2)x-N + -(CH2)y-C=CH2 X - , I R 3 w którym R 1 i R 4 oznaczają niezależnie od siebie H lub liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 1-6 atomach węgla, R 2 i R 3 oznaczają niezależnie od siebie grupę alkilową, hydroksyalkilową lub aminoalkilową, w których rodnik alkilowy jest liniowy lub rozgałęziony i wykazuje 1-6 atomów węgla, przy czym chodzi korzystnie - 33 o grupę metylową, x i y oznaczają niezależnie od siebie liczby całkowite 1-3. X oznacza przeciwjon, korzystnie przeciwjon z grupy obejmującej chlorek, bromek, jodek, siarczan, wodorosiarczan, metosiarczan, laurylosiarczan, dodecylobenzenosulfonian, p-toluenosulfonian (tozylan), kumenosulfonian, ksylenosulfonian, fosforan, cytrynian, mrówczan, octan lub ich mieszaniny. Korzystne rodniki R 1 i R 4 w powyższym wzorze wybiera się spośród -CH3, -CH2-CH3, -CH2-CH2-CH3, -CH(CH3)-CH3, -CH2-OH, -CH2-CH2-OH, -CH(OH)-CH3, -CH2-CH2CH2-OH, -CH2-CH(OH)-CH3, -CH(OH)-CH2-CH3 i -(CH2CH2-O)nH. Całkiem szczególnie korzystne są polimery, które wykazują kationową jednostkę monomeryczną o powyższym wzorze ogólnym, w którym R 1 i R 4 oznaczają H, R 2 i R 3 oznaczają metyl, a x i y oznaczają każdorazowo 1. Odpowiednią jednostkę monomeryczną o wzorze H2C=CH-(CH2)-N + -(CH3)2-(CH2)-CH=CH2 X - określa się w przypadku, gdy X - = chlorek, także jako DADMAC (chlorek diallilodimetyloamoniowy). Dalsze szczególnie korzystne kationowe lub amfoteryczne polimery zawierają jednostkę polimeryczną o wzorze ogólnym R 1 HC=CR 2 -C(O)-NH-(CH 2 ) x -N + R 3 R 4 R 5 X - , w którym R 1 , R 2 , R 3 , R 4 i R 5 oznaczają niezależnie od siebie liniowy lub rozgałęziony, nasycony lub nienasycony rodnik alkilowy lub hydroksyalkilowy o 1-6 atomach węgla, korzystnie liniowy lub rozgałęziony rodnik alkilowy wybrany spośród -CH3, -CH2-CH3, -CH2-CH2-CH3, -CH(CH3)-CH3, -CH2-OH, -CH2-CH2-OH, -CH(OH)-CH3, -CH2-CH2CH2-OH, -CH2-CH(OH)-CH3, -CH(OH)-CH2-CH3 i -(CH2CH2-O)nH, a x oznacza liczbę całkowitą 1-6. Całkiem szczególnie korzystne w ramach niniejszego zgłoszenia są polimery, które wykazują kationową jednostkę monomeryczną o powyższym wzorze ogólnym, w którym R 1 oznacza H, a R 2 , R 3 , R 4 i R 5 oznaczają metyl, a x oznacza 3. Odpowiednie jednostki monomeryczne o wzorze H2C=C(CH3)2-C(O)-NH-(CH2)x-N + (CH3)3 X - określa się w przypadku, gdy X - = chlorek, także jako - 34 MAPTAC (chlorek metyloakrylamidopropylotrimetyloamoniowy). Zgodnie z wynalazkiem korzystnie stosuje się polimery, które jako jednostki monomeryczne zawierają sole diallilodimetyloamoniowe i/lub sole akrylamidopropylotrimetyloamoniowe. Poprzednio wspomniane polimery amfoteryczne wykazują nie tylko grupy kationowe, lecz także grupy anionowe bądź jednostki monomeryczne. Tego rodzaju anionowe jednostki monomeryczne pochodzą np. z grupy liniowych lub rozgałęzionych, nasyconych lub nienasyconych karboksylanów, liniowych lub rozgałęzionych, nasyconych lub nienasyconych fosfonianów, liniowych lub rozgałęzionych, nasyconych lub nienasyconych siarczanów lub liniowych lub rozgałęzionych, nasyconych lub nienasyconych sulfonianów. Korzystnymi jednostkami monomerycznymi są kwas akrylowy, kwas (met)akrylowy, kwas (dimetylo)akrylowy, kwas (etylo)akrylowy, kwas cyjanoakrylowy, kwas winylooctowy, kwas allilooctowy, kwas krotonowy, kwas maleinowy, kwas fumarowy, kwas cynamonowy i jego pochodne, kwasy allilosulfonowe, takie jak np. kwas alliloksybenzenosulfonowy i kwas metallilosulfonowy lub kwasy allilofosfonowe. Korzystne stosowane polimery amfoteryczne pochodzą z grupy kopolimerów alkiloakrylamid/kwas akrylowy, koolimerów alkiloakrylamid/kwas metakrylowy, kopoli-merów alkiloakrylamid/metakrylan metylu, kopolimerów alkilokrylamid/kwas akrylowy/(met)akrylan alkiloamino-alkilu, kopolimerów alkiloakrylamid/kwas metakrylowy/-(met)akyan alkiloaminoalkilu, kopolimerów alkilo-akrylamid/meakrylan metylu/(met)akrylan alkiloaminoalkilu, kopolierów alkiloakrylamid/metakrylan alkilu/-metakrylan alkiloaminoetylu/metakrylan alkilu oraz kopolimerów nienasyconych kwasów karboksylowych, kationowo derywayzowanych nienasyconych kwasów karboksylowych i ewenualnie dalszych jonowych lub niejonogennych monomerów. Korzystnie stosowane polimery obojnacze pochodzą z grupy kopolimerów chlorek akrylamidoalkilotrialkilo- 35 amoniowy/kwas akrylowy oraz ich soli z litowcami i soli amonowych, kopolimerów chlorek alkiloamidoalkilotrialiloamoniowy oraz ich soli z litowcami i soli amonowych oraz kopolimerów metakroleiloetylobetaina/-metakrylan. Korzystne są dalej polimery obojnacze, które obok jednego lub więcej monomerów anionowych zawierają jako kationowe monomery chlorek metakrylamidoalkilotrialkiloamoniowy i chlorek dimetylo(diallilo)amoniowy. Szczególnie korzystne polimery amfoteryczne pochodzą z grupy kopolimerów metakrylamidoalkilotrialkiloamoniowy/chlorek dimetylo(diallilo)amoniowy/kwas akrylowy, kopolimerów chlorek metakrylamidoalkilotrialkiloamoniowy/chlorek dimetylo(diallilo)amoniowy/kwas metakrylowy i kopolimerów chlorek metakrylamidoalkilotrialkiloamoniowy/chlorek dimetylo(diallilo)amoniowy/(met)akrylan alkilu oraz ich sole z litowcami i sole amonowe. Szczególnie korzystne są polimery amfoteryczne z grupy kopolimerów chlorek metakrylamidopropylotrimetyloamoniowy/chlorek dimetylo(diallilo)amoniowy/kwas akrylowy, kopolimerów chlorek metakrylamidopropylotrimetyloamoniowy/chlorek dimetylo(diallilo)amoniowy/kwas akrylowy i kopolimerów chlorek metakrylamidopropylotrimetyloamoniowy/chlorek dimetylo(diallilo)amoniowy/(met)akrylan alkilu oraz ich sole z litowcami i sole amonowe. W szczególnie korzystnej postaci wykonania niniejszego wynalazku polimery występują w uprzednio konfekcjonowanej postaci. Do konfekcjonowania polimerów nadają się przy tym m.in. - kapsułkowanie polimerów za pomocą rozpuszczalnych w wodzie lub dyspergujących w wodzie środków powłokowych, korzystnie za pomocą rozpuszczalnych w wodzie lub dyspergujących w wodzie, naturalnych lub syntetycznych polimerów, - kapsułkowanie polimerów za pomocą nierozpuszczalnych w wodzie, topliwych środków powłokowych, korzystnie za pomocą nierozpuszczalnych w wodzie środków powło- 36 kowych z grupy wosków lub parafin o temperaturze topnienia powyżej 30°C, - współgranulowanie polimerów za pomocą obojętnych materiałów nośnikowych, korzystnie za pomocą materiałów nośnikowych z grupy substancji aktywnych przy praniu lub czyszczeniu, szczególnie korzystnie z grupy wypełniaczy aktywnych (substancji szkieletowych) lub współwypełniaczy aktywnych. Środki piorące lub czyszczące zawierają uprzednio omówione kationowe i/lub amfoteryczne polimery korzystnie w ilościach 0,01-10% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do całego ciężaru środka piorącego lub czyszczącego. W ramach niniejszego zgłoszenia korzystne są jednak takie środki piorące lub czyszczące, w których udział wagowy kationowych i/lub amfoterycznych polimerów wynosi 0,01-8% wagowych, korzystnie 0,01-6% wagowych, w szczególności 0,01-4% wagowe, szczególnie korzystnie 0,01-2% wagowe, a zwłaszcza 0,01-1% wagowy, każdorazowo w odniesieniu do całego ciężaru środka do maszynowego zmywania naczyń. W celu zwiększenia wydajności prania bądź czyszczenia środków piorących lub czyszczących można stosować enzymy i należą do nich zwłaszcza proteazy, amylazy, lipazy, hemicelulazy, celulazy, perhydrolazy lub oksydoreduktazy oraz korzystnie ich mieszaniny. Te enzymy są zasadniczo pochodzenia naturalnego. Wychodząc z naturalnych cząsteczek do stosowania w środkach piorących lub czyszczących dostępne są lepsze warianty, które można odpowiednio korzystnie stosować. Środki piorące lub czyszczące zawierają enzymy korzystnie w całkowitych ilościach od 1 χ 10 -6 do 5% wagowych w odniesieniu do aktywnej proteiny. Stężenie proteiny można oznaczać za pomocą znanych metod, np. sposobem BCA lub sposobem biuretowym. Spośród proteaz korzystne są proteazy typu subtylizyny i ich przykładami są subtylizyny BPN' i Carlsberg oraz ich dalej opracowane postacie, proteazy PB92, subtylizyny 147 i 309, alkaliczna proteaza z Bacillus - 37 lentus, subtylizyna DY i przyporządkowywane subtylazom, lecz już nie subtylizynom w węższym sensie, enzymy termitaza, proteinaza K i proteazy TW3 i TW7. Przykładami stosowanych według wynalazku amylaz są α-amylazy z Bacillus licheniformis, z B. amyloliquefaciens, z B. stearothermophilus, z Aspergillus niger i A. oryzae oraz polepszone do stosowania w środkach piorących i czyszczących dalsze opracowania poprzednio omówionych amylaz. Dlatego do tego celu należy podkreślić α-amylazę z Bacillus sp. A 7-7 (DSM 12368) i cyklodekstryno-glukanotransferazę (CGTazę) z B. agaradherens (DSM 9948). Zgodnie z wynalazkiem stosować można dalej lipazy lub kutynazy, zwłaszcza dzięki ich aktywnościom rozszczepiania triglicerydów, a także, żeby z odpowiednich prekursorów wytwarzać in situ nadkwasy, i należą do nich np. otrzymywane pierwotnie z Humicola lanuginosa (Thermomyces lanuginosus) bądź dalej opracowane lipazy, zwłaszcza z wymianą aminokwasową D96L. Dalej można stosować np. kutynazy, które pierwotnie wydzielono z Fusarium solani pisi i Humicola insolens. Stosować można dalej lipazy bądź kutynazy, których enzymy wyjściowe wydzielono pierwotnie z Pseudomonas mendocina i Fusarium solanii. Dalej można stosować enzymy, które obejmuje się pojęciem hemicelulazy, i należą do nich np. mannanazy, ksantanoliazy, pektynoliazy (= pektynazy), pektynoesterazy, pektanoliazy, ksyloglukanazy (= ksylanazy), pululanazy i β-glukanazy. W celu zwiększenia działania bielącego można stosować według wynalazku oksydoreduktazy, np. oksydazy, oksygenazy, katalazy, peroksydazy,takie jak fluorowco-, chloro-, bromo-, lignino, glukozo- lub mangano-peroksydazy, dioksygenazy lub lakkazy (fenolooksydazy, polifenolooksydazy). Aby zwiększyć aktywność odnośnych oksydoreduktaz (wzmacniacze) lub aby przy silnie różniących się potencjałach redoks pomiędzy utleniającymi enzymami i zabrudzeniami zapewnić strumień elektronów (mediato- 38 ry), korzystnie dodaje się dodatkowo korzystne organiczne, szczególnie korzystnie aromatyczne związki, oddziaływujące z enzymami. Enzymy można stosować w każdej ustalonej w stanie techniki postaci i należą do nich np. stałe preparaty otrzymane np. drogą granulacji, wytłaczania lub liofilizacji, lub, zwłaszcza w przypadku ciekłych lub żelowych środków, roztwory enzymów, korzystnie możliwie stężone, ubogie w wodę i/lub zadane stabilizatorami. Alternatywnie enzymy można kapsułkować zarówno w przypadku stałej, jak i ciekłej oferowanej postaci, np. drogą suszenia rozpyłowego lub wytłaczania roztworu enzymu razem z korzystnie naturalnym polimerem, lub w postaci kapsułek, np. kapsułek, w których enzymy są zamknięte jak w zestalonym żelu lub kapsułek typu rdzeń-osłonka, w którym rdzeń zawierający enzym jest powleczony warstewką ochronną nieprzepuszczalną dla wody, powietrza i/lub chemikaliów. W nałożonych warstewkach można nanosić dodatkowo dalsze substancje czynne, np. stabilizatory, emulgatory, pigmenty, substancje bielące lub barwniki. Tego rodzaju kapsułki nanosi się znanymi metodami, np. drogą granulacji wstrząsowej lub granulacji przez toczenie lub w procesach ze złożem fluidalnym. Tego rodzaju granulaty, np. przez nanoszenie polimerycznych środków błonotwórczych, są korzystnie ubogie w pył, a dzięki powłoce trwałe podczas magazynowania. Dalej jest także możliwe konfekcjonowanie ze sobą dwóch lub więcej enzymów, tak że pojedynczy granulat wykazuje więcej aktywności enzymatycznych. Proteinę i/lub enzym można chronić, zwłaszcza podczas magazynowania, przed uszkodzeniami, takimi jak np. inaktywacja, denaturacja lub rozpad np. na skutek wpływów fizycznych, utleniania lub rozszczepienia proteolitycznego. W przypadku bakteryjnego uzyskiwania protein i/lub enzymów szczególnie korzystne jest hamowanie proteolizy, zwłaszcza wtedy, gdy środki zawierają także proteazy. Środki piorące lub czyszczące mogą za- 39 wierać w tym celu stabilizatory i wytwarzanie tego rodzaju środków stanowi korzystną postać wykonania niniejszego wynalazku. Jeden lub więcej enzymów i/lub preparatów enzyma5 tycznych, korzystnie stałych preparatów proteazowych l/lub preparatów amylazowych, stosuje się korzystnie w ilościach 0,1-5% wagowych, jeszcze korzystniej 0,2-5% wagowych, a zwłaszcza 0,4-5% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do całego środka zawierającego enzymy. Z niektórymi przykładowymi recepturami tego rodzaju korzystnych, bezfosforanowych środków do maszynowego zmywania naczyń można zapoznać się z następujących tablic: 1 Kopolimer zawierający - 40 i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach wę gla, iii) ewentualnie dalsze monomery, 2 niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. Całkiem szczególnie korzystne są zatem bezfosforanowe środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub - 41 rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 222 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0, c) 1,0-6% wagowych enzymu. Całkiem szczególnie korzystne są zwłaszcza środki do maszynowego zmywania naczyń, zawierające a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik - 42 węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwłaszcza 20-40, c) 10-50% wagowych cytrynianu, d) 2-15% wagowych nadwęglanu sodowego, e) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy, f) 1,0-6% wagowych enzymu. Inhibitory korozji szkła zapobiegają występowaniu zmętnień, smug i zadrapań, a także irydyzacji powierzchni maszynowo oczyszczonych szkieł. Korzystne inhibitory korozji szkła pochodzą z grupy soli magnezowych i cynkowych oraz kompleksów magnezowych i cynkowych. Spektrum korzystnych soli cynkowych według wynalazku, korzystnie z kwasami organicznymi, szczególnie korzystnie z organicznymi kwasami karboksylowymi, sięga od soli, które w wodzie są trudno rozpuszczalne lub nierozpuszczalne, a więc wykazują rozpuszczalność poniżej 100 mg/l, korzystnie poniżej 10 mg/l, a zwłaszcza poniżej 0,01 mg/l, po takie sole, które w wodzie wykazują rozpuszczalność powyżej 100 mg/l, korzystnie powyżej 500 mg/l, szczególnie korzystnie powyżej 1 g/l, a zwłaszcza powyżej 5 g/l (wszystkie rozpuszczalności w temperaturze wody 20°C). Do pierwszej grupy soli cynkowych należą np. cytrynian cynkowy, oleinian cynkowy i stearynian cynkowy, a do grupy rozpuszczalnych soli cynkowych należą np. mrówczan cynkowy, octan cynkowy, mleczan cynkowy i glukonian cynkowy. Jako inhibitor korozji szkła szczególnie korzystnie stosuje się co najmniej jedną sól cynkową organicznego kwasu karboksylowego, szczególnie korzystnie sól cynkową z grupy obejmującej stearynian cynkowy, oleinian cynkowy, glukonian cynkowy, octan cynkowy, mleczan cynkowy i cytrynian cynkowy. Korzystne są także rycynolan cynkowy, abietynian cynkowy i szczawian - 43 cynkowy. W ramach niniejszego wynalazku zawartość soli cynkowej w środkach piorących lub czyszczących wynosi korzystnie 0,1-5% wagowych, jeszcze korzystniej 0,2-4% wagowe, a zwłaszcza 0,4-3% wagowe, bądź zawartość cynku w postaci utlenionej (w przeliczeniu na Zn 2+ ) wynosi 0,01-1% wagowy, korzystnie 0,02-0,5% wagowych, zwłaszcza 0,04-0,5% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do całkowitego ciężaru środka zawierającego inhibitor korozji szkła. Inhibitory korozji służą do ochrony zmywanych przedmiotów lub maszyny, przy czym w dziedzinie środków do maszynowego zmywania naczyń szczególne znaczenie mają środki do ochrony srebra i stosować można substancje znane z zestawu techniki. Na ogół można stosować przede wszystkim środki do ochrony srebra wybrane z grupy triazoli, benzotriazoli, bisbenzotriazoli, aminotriazoli, alkiloaminotriazoli i soli lub kompleksów metali przejściowych. Szczególnie korzystne do stosowania są benzotriazol i/lub alkiloaminotriazol. Zgodnie z wynalazkiem korzystnie stosuje się 3-amino-5-alkilo-1,2,4triazole bądź ich fizjologicznie zgodne sole, przy czym te substancje stosuje się szczególnie korzystnie w stężeniu 0,001-10% wagowych, korzystnie 0,0025-2% wagowe, a szczególnie korzystnie 0,01-0,04% wagowego. Aby ułatwić rozpad uprzednio przygotowanych wytworów kształtowych, jest możliwe wprowadzanie do nich środków wspomagających rozpad, tzw. środków do rozsadzania tabletek, aby skrócić czasy rozpadu. Te substancje, które dzięki swojemu działaniu określa się także jako „środki spulchniające”, zwiększają przy dostępie wody swoją objętość, przy czym z jednej strony zwiększa się objętość własna (pęcznienie), a z drugiej strony poprzez uwalnianie gazów wytwarza się ciśnienie, które umożliwia rozpad tabletki na mniejsze cząstki. Od dawna znanymi środkami wspomagającymi rozpad są np. układy węglan/kwas cytrynowy, przy czym stosować można także i inne kwasy organiczne. Pęcznieją- 44 cymi środkami wspomagającymi rozpad są np. syntetyczne polimery, takie jak poliwinylopirolidon (PVP) lub polimery naturalne bądź modyfikowane substancje naturalne, takie jak celuloza i skrobia i ich pochodne, alginiany lub pochodne kazeiny. Środki wspomagające rozpad stosuje się korzystnie w ilościach 0,5-10% wagowych, korzystnie 3-7% wagowych, a zwłaszcza 4-6% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do całkowitego ciężaru środka zawierającego środek wspomagający rozpad. Jako korzystne środki wspomagające rozpad stosuje się oparte na celulozie środki wspomagające rozpad, tak że korzystne środki piorące lub czyszczące zawierają taki oparty na celulozie środek wspomagający rozpad w ilościach 0,5-10% wagowych, korzystnie 3-7% wagowych, a zwłaszcza 4-6% wagowych. Celulozę stosowaną jako środek wspomagający rozpad stosuje się korzystnie nie w drobnej postaci, lecz przed domieszaniem do prasowanych przedmieszek przeprowadza się je w grubszą postać, np. granuluje lub prasuje. Wielkość cząstek takich środków wspomagających rozpad mieści się przynajmniej powyżej 200 μη, przy czym korzystnie co najmniej 90% wagowych cząstek mieści się w zakresie 300-1600 pm, a zwłaszcza co najmniej 90% cząstek mieści się w zakresie 400-1200 pm. Korzystne środki wspomagające rozpad, a zwłaszcza oparty na celulozie środek wspomagający rozpad, korzystnie w granulowanej, współgranulowanej lub sprasowanej postaci, są zawarte w środkach zawierających środek wspomagający rozpad w ilościach 0,5-10% wagowych, korzystnie 3-7% wagowych, a zwłaszcza 4-6% wagowych, każdorazowo w odniesieniu do całkowitego ciężaru środka zawierającego środek wspomagający rozpad. Zgodnie z wynalazkiem jako środki wspomagające rozpad tabletek można dalej ponadto stosować korzystnie wydzielające gaz układy musujące. Wydzielający gaz układ musujący może składać się z pojedynczej substancji, która przy styczności z wodą uwalnia gaz. Wśród tych - 45 związków należy wymienić zwłaszcza nadtlenek magnezu, który przy styczności z wodą uwalnia tlen. Korzystne układy musujące składają się jednak z co najmniej dwóch składników, które reagują ze sobą z utworzeniem gazu, np. z węglanu i/lub wodorowęglanu litowca oraz ze środka zakwaszającego, który jest odpowiedni do uwalniania z soli litowców w roztworze wodnym dwutlenku węgla. Jako środki zakwaszające, które z soli litowców uwalniają w roztworze wodnym dwutlenek węgla, stosować można np. kwas borowy oraz wodoro-siarczany litowców, diwodorofosforany litowców i inne sole nieorganiczne. Korzystnie stosuje się jednak organiczne środki zakwaszające, przy czym szczególnie korzystnym środkiem zakwaszającym jest kwas cytrynowy. W układzie musującym korzystne są środki zakwaszające z grupy organicznych di-, tri- i oligokwasów karboksylowych bądź ich mieszanin. Jako olejki perfumeryjne bądź substancje zapachowe można stosować w ramach niniejszego wynalazku pojedyńcze związki substancji zapachowych, np. syntetyczne produkty typu estrów, eterów, aldehydów, ketonów, alkoholi i węglowodorów. Korzystnie stosuje się jednak mieszaniny różnych substancji zapachowych, które razem dają przyjemną nutę zapachową. Takie olejki perfumeryjne mogą zawierać także naturalne mieszaniny substancji zapachowych, takie jakie są dostępne ze źródeł roślinnych, np. olej sosnowy, olejek cytrusowy, jaśminowy, paczuli, różany i ilangowy. Substancje zapachowe można przetwarzać bezpośrednio, przy czym jednak jest także korzystne nanoszenie substancji zapachowych na nośniki, które dzięki spowolnionemu uwalnianiu substancji zapachowych zapewniają długo utrzymujący się zapach. Jako takie materiały nośnikowe sprawdziły się np. cyklodekstryny, przy czym kompleksy cyklodekstryna-środek perfumeryjny można powlekać dodatkowo jeszcze dalszymi substancjami pomocniczymi. Korzystne barwniki, których wybór nie sprawia specjaliście żadnych trudności, mają wysoką trwałość - 46 podczas przechowywania i niewrażliwość na pozostałe składniki środków i na światło oraz nie wykazują żadnego wyraźnego powinowactwa do podłoży poddawanych obróbce środkami zawierającymi barwniki, żeby ich nie zabarwiać. Środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku mogą występować w stałej lub ciekłej konfekcjonowanej postaci, a także jako mieszanina stałych i ciekłych oferowanych postaci. Jako stałe oferowane postacie nadają się zwłaszcza proszki, granulaty, produkty wytłaczania lub produkty prasowania, a zwłaszcza tabletki. Ciekłe oferowane postacie oparte na wodzie i/lub organicznych rozpuszczalnikach mogą występować w postaci zagęszczonej, np. w postaci ż elów. Środki według wynalazku można konfekcjonować jako produkty jednofazowe lub wielofazowe.Korzystne są zwłaszcza środki do maszynowego zmywania naczyń o jednej, dwóch, trzech lub czterech fazach. Szczególnie korzystne są środki do maszynowego zmywania naczyń, które charakteryzują się tym, że występują one w postaci uprzednio przygotowanej jednostki dozowania o jednej lub więcej fazach. Poszczególne fazy wielofazowych środków mogą wykazywać takie same lub różne stany skupienia, przy czym korzystne są zwłaszcza środki do maszynowego zmywania naczyń, które wykazują co najmniej dwie różne fazy stałe i/lub co najmniej dwie fazy ciekłe i/lub co najmniej jedną fazę stałą i co najmniej jedną fazę ciekłą. Środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku konfekcjonuje się korzystnie wstępnie w jednostki dozujące, które zawierają korzystnie ilość substancji aktywnej przy praniu lub czyszczeniu, konieczną do procesu czyszczenia. Korzystne jednostki dozujące wykazują ciężar 12-30 g, korzystnie 14-26 g, zwłaszcza 15-22 g. Objętość poprzednio omówionych jednostek dozujących oraz ich kształt przestrzenny wybiera się szczególnie korzystnie w taki sposób, aby zapewniona była - 47 podatność na dozowanie uprzednio konfekcjonowanych jednostek poprzez komorę dozującą zmywarki do naczyń. Objętość jednostki dozującej wynosi 10-35 ml, korzystnie 12-30 ml, a zwłaszcza 15-25 ml. Środki do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku, a zwłaszcza uprzednio przygotowane jednostki dozujące wykazują szczególnie korzystnie rozpuszczalną w wodzie osłonkę. Przedmiotem niniejszego wynalazku jest dalej sposób czyszczenia naczyń w zmywarce do naczyń z zastosowaniem środków do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku, przy czym środki do maszynowego zmywania naczyń dozuje się korzystnie do wewnętrznej przestrzeni zmywarki do naczyń podczas realizacji programu zmywania naczyń, przed rozpoczęciem cyklu zmywania głównego lub podczas cyklu zmywania głównego. Dozowanie bądź wprowadzanie środka według wynalazku do wewnętrznej przestrzeni zmywarki do naczyń może następować ręcznie, przy czym jednak środek dozuje się do wewnętrznej przestrzeni zmywarki do naczyń korzystnie za pomocą komory dozującej zmywarki do naczyń. W toku procesu czyszczenia korzystnie nie dozuje się do wewnętrznej przestrzeni zmywarki do naczyń żadnego dodatkowego zmiękczacza wody i żadnego dodatkowego środka płuczącego. Jak opisano na wstępie, środki według wynalazku odznaczają się w porównaniu z tradycyjnymi środkami do maszynowego zmywania naczyń lepszym działaniem płuczącym. Zatem dalszym przedmiotem niniejszego zgłoszenia jest zastosowanie środka do maszynowego zmywania naczyń według wynalazku jako środka płuczącego przy maszynowym zmywaniu naczyń. Przykłady W pierwszej próbie czyszczenia zabrudzone naczynia zmywano w zmywarce do naczyń z 21 g bezfosforanowego środka do maszynowego zmywania naczyń E2 bądź 21 g bezfosforanowego środka do maszynowego zmywania naczyń E1 przy twardości wody 21°dH. Ze składem zastosowanego środka do zmywania naczyń - 48 można zapoznać się z następującej tablicy: 1 hydrofobowo modyfikowany kopolimer 2 polialkoksylowany alkohol tłuszczowy o wzorze ogólnym C12-18-(EO)1-6-(PO)1-6-(EO)1-6-OH 3 mieszany hydroksyeter o wzorze ogólnym C6-24-CH(OH)CH2O-(EO)20-120-C2-26. Ogólny obraz zmywanego materiału oceniano za pomocą przedstawionej niżej skali oceny. Wyniki są przedstawione w niżej podanej tablicy (podane wartości wynikają jako wartości średnie z 3 prób). Skala oceny czyszczenia: od 10 = brak zabrudzenia do 0 = silne zabrudzenie (wartość średnia z siedmiu specyficznych zabrudzeń) Skala oceny zmywania: od 10 = brak tworzenia kropel do 0 = silne tworzenie się kropel. Henkel AG Co. KGaA Zastępca: - 49 OK II-12/P31659PL00 EP 2 115 113 B1 Zastrzeżenia patentowe 1. Bezfosforanowy środek do maszynowego zmywania naczyń, zawierający substancję szkieletową, środek bielący oraz dalej a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależ nie od siebie -H, -CH 3 lub -C 2 H 5 , X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 222 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, (iii) ewentualnie dalsze monomery, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-(A'O)x-(A''O)y-(A'''O)z-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A, A', A'' i A''' oznaczają niezależnie od siebie rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH(CH3)-CH2-, -CH2-CH(CH2-CH3), - w, x, y i z oznaczają wartości 0,5-120, przy czym x, y i/lub z mogą oznaczać także 0. 2. Środek do maszynowego zmywania naczyń według zastrz. - 50 1, znamienny tym, że udział wagowy kopolimeru a) wynosi 4-18% wagowych, korzystnie 6-15% wagowych, a zwłaszcza 6-12% wagowych. 3. Bezfosforanowy środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że kopolimer a) zawiera jako monomery iii) monomery zawierające grupy kwasu sulfonowego. 4. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że udział wagowy niejonowego środka powierzchniowo czynnego b) wynosi 1-10% wagowych, korzystnie 2-8% wagowych, zwłaszcza 3-6% wagowych. 5. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że niejonowy środek powierzchniowo czynny b) wykazuje wzór ogólny R 1 -CH(OH)CH=2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwłaszcza 20-40. 6. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że środek zawiera 5-60% wagowych, korzystnie 10-50% wagowych, a zwłaszcza 15-40% wagowych cytrynianu. 7. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że środek zawie-ra 1-20% wagowych, korzystnie 2-15% wagowych, a zwłaszcza 4-12% wagowych nadwęglanu sodowego. 8. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, znamienny tym, że środek zawiera dalej środek kompleksotwórczy, korzystnie kwas 1hydroksyetano-1,1-difosfonowy i/lub kwas metyloglicynodioctowy. - 51 9. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, zawierający a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH 3 lub -C 2 H 5 , X oznacza ewentualnie istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwłaszcza 20-40, c) 10-50% wagowych cytrynianu, d) 2-15% wagowych nadwęglanu sodowego, e) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy. 10. Środek do maszynowego zmywania naczyń według jednego z poprzednich zastrzeżeń, zawierający a) kopolimer zawierający i) monomery z grupy obejmującej jedno- lub wielokrotnie nienasycone kwasy karboksylowe, ii) monomery o wzorze ogólnym R 1 (R 2 )C=C(R 3 )-X-R 4 , w którym R 1 -R 3 oznaczają niezależnie od siebie -H, -CH3 lub -C2H5, X oznacza ewentualnie - 52 istniejącą grupę odstępnikową, którą wybiera się spośród -CH2-, -C(O)O- i -C(O)-NH-, a R 4 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony rodnik alkilowy o 2-22 atomach węgla lub nienasycony, korzystnie aromatyczny rodnik o 6-22 atomach węgla, b) niejonowy środek powierzchniowo czynny o wzorze ogólnym R 1 -CH(OH)CH2O-(AO)w-R 2 , w którym - R 1 oznacza prostołańcuchowy lub rozgałęziony, nasycony lub jedno- bądź wielokrotnie nienasycony rodnik C6-24-alkilowy lub -alkenylowy, - R 2 oznacza liniowy lub rozgałęziony rodnik węglowodorowy o 2-26 atomach węgla, - A oznacza rodnik z grupy obejmującej CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH(CH3), a - w oznacza wartości 1-120, korzystnie 10-80, a zwł aszcza 20-40, c) 10-50% wagowych cytrynianu, d) 2-15% wagowych nadwęglanu sodowego, e) 2-8% wagowych środka kompleksotwórczego z grupy obejmującej kwas 1-hydroksyetano-1,1-difosfonowy i kwas metyloglicynodioctowy, f) 1,0-6% wagowych enzymu. 11. Sposób czyszczenia naczyń w zmywarce do naczyń z zastosowaniem środków do maszynowego zmywania naczyń według jednego z zastrz. 1-10. 12. Sposób według zastrz. 11, znamienny tym, że w toku procesu czyszczenia do wewnętrznej przestrzeni zmywarki do naczyń nie dozuje się żadnego dodatkowego zmiękczacza wody i żadnego dodatkowego środka płuczącego. Henkel AG Co. KGaA Zastępca:
402 paragraphs in 11 sections, as filed
European).
OK II-12 / P31659EN00
EP 2 115 113 B1
Cleaning agents
This patent application describes cleaning agents, in particular cleaning agents for machine cleaning of machines. The subject of this application are in particular phosphate-free machine dishwashing agents.
Today, machine-washed dishes are often placed at higher demands than hand-washed ones. Thus, the dishes after machine cleaning should not only be completely free of food residues, but also should not show any whitish stains resulting from the hardness of water or other mineral salts, which due to the lack of wetting agents come from dried water droplets.
Modern detergents for machine-washed dishes meet these requirements by combining cleaning, care, water softening and rinsing active substances together and are known to the user as "2 in 1" or "3 in 1" dishwashing agents. As an essential ingredient for the success of both cleaning and washing, machine dishwashing agents intended for private end users contain skeletal substances. First of all, these skeletal substances increase the alkalinity of the cleaning bath, while the increasing alkalinity emulsify and saponify fats and oils, and secondly, by complexing calcium ions contained in the water bath, they reduce the hardness of the cleaning bath water. Lithium phosphates have proven to be particularly effective skeletal substances, which are therefore a major component of the vast majority of commercially available machine dishwashing agents.
- 2 So, while phosphates are very highly valued as a component of machine dishwashing agents due to their beneficial effects, their use from an environmental point of view is problematic, however, because a substantial part of phosphate enters the water through domestic sewage surface, and especially plays a dubious role in stagnant surface waters (lakes, damming water steps) in the event of their fertilization. As a result of this phenomenon also known as eutrophy, the use of pentasodium triphosphate in textile washing agents has been significantly reduced in some countries, e.g. the USA, Canada, Italy, Sweden, Norway, and they have been banned completely in Switzerland. In Germany, detergents can contain at most 20% of this skeletal substance since 1984.
In addition to nitrilotriacetic acid, mainly sodium aluminosilicates (zeolites) are used as replacements for phosphates in textile washing agents. For various reasons, however, these substances are not suitable for use in machine dishwashing agents. Hence, as an alternative to alkali metal phosphates in machine dishwashing agents, substitute substances are discussed in the literature, among which citrates should be highlighted in particular.
Phosphate-free machine dishwashing agents which, in addition to citrate, further contain carbonates, bleaches and enzymes, are described e.g. in European patent documents EP 662 117 B1 (Henkel KGaA) and EP 692 020 (Henkel KGaA).
A further alternative for alkali metal phosphates, in which the only skeletal substance, however, is preferably used in a mixture with citrates, is methylglycine diacetic acid (MGDA). MGDA-containing machine dishwashing agents are described in e.g. European Patent Document EP 906 407 B1 (Reckitt Benckiser) or European Patent Application EP 1 113
- 3,070 A2 (Reckitt Benckiser). Further suitable documents are US 5279756 and US 5308532.
Despite the efforts made to date, manufacturers of machine dishwashing agents have not yet been able to develop phosphate-free machine dishwashing agents which, in terms of their cleaning and rinsing performance, and in particular their effectiveness in inhibiting the formation of deposits, would be comparable to or containing phosphate-containing cleaning agents. They exceeded. However, such performance equality is a prerequisite for successful commercialization of phosphate-free cleaners, since the overwhelming number of end users, despite extensive public discussion of environmental policy, are still opting for an ecologically beneficial product when it does not meet the market standard in terms of price and / or your performance.
As regards this initial situation, the task of the present application was accordingly to develop a phosphate-free machine dishwashing agent which, both in terms of its cleaning performance and in terms of its rinsing results and its efficiency in terms of inhibiting the formation of sludge is comparable to or exceeds traditional phosphate-containing cleaners.
It was found that machine dishwashing agents which, in addition to the skeletal substance and bleaching agent, also display specific non-ionic surfactants and specific, hydrophobically modified copolymers, also without the addition of alkali metal phosphates, show excellent inhibition of deposit formation and cleaning and rinsing performance .
The first object of the present invention is therefore a phosphate-free machine dishwashing agent containing a skeletal substance, a bleaching agent and further
a) a copolymer containing
- 4 i) monomers from the group of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) XR<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently -H, -CH<sub>3</sub> or -C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms, iii) optionally further monomers,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
The first essential component of the machine dishwashing agents according to the invention is the hydrophobically modified copolymer a) containing monomers
i) and ii).
As monomers i) from the group of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, carboxylic acids of general formula R are particularly preferably used.<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently from each other -H, -CH3, a straight or branched, saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, a straight or branched saturated, mono- or polyunsaturated unsaturated alkenyl radical with 2-12 carbon atoms, substituted with -NH<sub>2</sub>, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals as previously defined or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4</sup> is a saturated or unsaturated straight or branched chain hydrocarbon radical with 1-12 carbon atoms.
According to the invention, phosphate-free machine dishwashing agents containing a skeletal substance, bleaching agent and further are preferably used.
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of carboxylic acids of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently from each other -H, -CH3, a straight or branched, saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, a straight or branched saturated, mono- or multiple unsaturated alkenyl radical with 2-12 carbon atoms, substituted with -NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals as previously defined or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4</sup> is a saturated or unsaturated, straight or branched chain hydrocarbon radical of 1-12 carbon atoms, ii) monomers of the general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) XR<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
b) a nonionic surfactant of formula
- 6 general
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight chain or branched, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' represent, independently of each other, a radical from the group consisting of -CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>,
-CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2,
-CH2-CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
Particularly preferred monomers i) containing carboxyl groups are acrylic acid, methacrylic acid, ethacrylic acid, etachloroacrylic acid, ethanoacrylic acid, crotonic acid, phenylacrylic acid, maleic acid, maleic anhydride, fumaric acid, itaconic acid, citraconic acid, methylene malonic acid sorbic, mandelic acid or mixtures thereof.
As nonionic monomers ii) monomers of formula R are used<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>. Particularly preferred monomers of this type are butene, isobutene, pentene, 3-methylbutene, 2-methylbutene, cyclopentene, hexane, hexene-1,2-methylpentene-1,3-methylpentene-1, cyclohexene, methylcyclopentene, cycloheptene, methylcyclohexene, 2,4, 4-trimethylpentene-1, 2,4,4-trimethylpentene-2,
2,3-dimethylhexene-1, 2,4-dimethylhexene-1,2,5-dimethylhexene-1,3,5-dimethylhexene-1, 4,4-dimethylhexene 1, ethylcyclohexine, 1-octene, 10 olefins or more carbon atoms, e.g. 1-decene, 1-dodecene, 1-hexadecene, 1-octadecene and C22-olefin, 2-styrene, 2-methylstyrene, 3-methylstyrene, 4-propylstyrene, 4-cyclohexylstyrene, 4-dodecylstyrene, 2- ethyl-4-benzylstyrene, 1-vinylnaphthalene, 2-vinylnaphthalene, acrylic acid methyl ester, acrylic acid ethyl ester, ester
- 7 propyl acrylic acid, acrylic acid butyl ester, acrylic acid pentyl ester, acrylic acid hexyl ester, methacrylic acid methyl ester, N- (methyl) acrylamide, acrylic acid 2-ethylhexyl ester, methacrylic acid 2-ethylhexyl ester, N- ( 2-ethylhexyl) acrylamide, acrylic acid octyl ester, methacrylic acid octyl ester, N- (octyl) acrylamide, acrylic acid lauryl ester, methacrylic acid lauryl ester, N- (lauryl) acrylamide, acrylic acid stearyl ester, methacrylic acid stearyl ester, N- (stearyl) acrylamide, acrylic acid behenyl ester, methacrylic acid behenyl ester and N- (behenyl) acrylamide or mixtures thereof.
The machine-dishwashing agents according to the invention in which the copolymer by weight of the copolymer a) is 4-18% by weight, preferably 6-15, preferably 6-15, have proved to be particularly effective in terms of optimal inhibition of deposit formation and cleaning and rinsing results. 12% by weight.
According to the invention, phosphate-free machine dishwashing agents containing a skeletal substance, bleaching agent and further are preferred.
a) 4-18% by weight containing copolymer
i) monomers from the group consisting of carboxylic acids of the general formula
R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently -H, -CH<sub>3</sub>, a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, a straight chain or branched chain, single or multiple unsaturated alkenyl radical with 2-12 carbon atoms, substituted with -NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals, as previously defined, or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4</sup> is a saturated or unsaturated, straight-chain or branched hydrocarbon radical with 1-12 carbon atoms , ii) monomers of the general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) XR<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently -H, -CH<sub>3</sub> or -C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>, X is an optionally existing spacer group which is selected from
-CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
In a particularly preferred embodiment, the copolymer d) contains, in addition to the monomers i) and ii) further a third monomer iii) selected from the group consisting of sulfonic acid containing monomers.
For monomers containing sulfonic acid groups, monomers of the formula are preferred
R<sup>5</sup>(R<sup>6</sup>) C = C (R<sup>7</sup>) -X-SO3H, in which R<sup>5</sup>-R<sup>7</sup> are independently from each other -H, -CH3, straight or branched, saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, straight or branched, single or multiple unsaturated alkenyl radical with 2-12 carbon atoms, substituted with - 9 NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals, or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4</sup> is a saturated or unsaturated, straight or branched chain hydrocarbon radical with 1-12 carbon atoms, and X is an optionally existing spacer group which is selected from - (CH2) n-, where n = 0-4, -COO (CH2) k- , where k = 1-6, -C (O) -NH-C (CH3) 2- and -C (O) -NHCH (CH2CH3) -.
Of these monomers, monomers having formulas are preferred
H2C = CH-X-SO3H
H2C = C (CH3) -X-SO3H
HO3S-X- (R<sup>6</sup>) C = C (R<sup>7</sup>) -X-SO3H, in which R<sup>6</sup> and R<sup>7</sup> is independently selected from -H, -CH3, -CH2CH3, -CH2CH2CH3, -CH (CH3) 2, and X is an optionally existing spacer group which is selected from - (CH2) n-, where n = 0-4 , -COO (CH2) k-, where k = 1-6, -C (O) -NH-C (CH3) 2- and -C (O) -NHCH (CH2CH3) -.
Particularly preferred monomers containing sulfonic acid groups are 1-acrylamido-1-propanesulfonic acid, 2-acrylamido-2-propanesulfonic acid, 2-acrylamido-2-methyl-1-propanesulfonic acid, methacrylamido-2-methyl-1-propanesulfonic acid, 3-methacrylamido-2-hydroxypropanesulfonic acid, allylsulfonic acid, metallylsulfonic acid, allyloxybenzenesulfonic acid, metallyloxybenzenesulfonic acid, acid
2-hydroxy-3- (2-propenyloxy) propanesulfonic acid, 2-methyl-2-propene-1-sulfonic acid, styrene sulfonic acid, vinylsulfonic acid, 3-sulfopropyl acrylate, 3-sulfopropyl methacrylate, sulfomethacrylamide, sulfomethylmethacrylamide and mixtures of these acids and their soluble in salt water.
The sulfonic acid groups can be present in polymers in full or in partial form, which means that the hydrogen atom of the sulfonic acid group in some or all sulfonic acid groups can be exchanged for metal ions, preferably alkali ions, especially sodium ions. According to the invention, it is preferred to use partially or completely neutralized copolymers containing sulfonic acid groups.
The molar mass of the sulfo-copolymers preferably used according to the invention can be varied to adapt the polymer properties to the desired application. Preferred agents for machine dishwashing are characterized in that the copolymers have a molar mass of 2000-200000 gmol<sup>-1</sup>, preferably 4000-25000 gmol<sup>-1</sup>, especially 5000-15000 gmol<sup>-1</sup>.
According to the invention, phosphate-free machine dishwashing agents containing a skeletal substance, bleaching agent and further are preferred.
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of carboxylic acids of the general formula
R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently -H, -CH<sub>3</sub>, straight or branched chain, saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, straight or branched chain, single or multiple unsaturated alkenyl radical with 212 carbon atoms, substituted with -NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals as previously defined, or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4 </sup>is a saturated or unsaturated, straight or branched chain hydrocarbon radical of 1-12 carbon atoms, ii) monomers of the general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or unsaturated, preferably aromatic
- 11 radical with 6-22 carbon atoms, iii) monomers containing sulfonic acid groups,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight chain or branched, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' represent, independently of each other, a radical from the group consisting of -CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>,
-CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2,
-CH2-CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
As a second important ingredient, the dishwashing agents according to the invention contain nonionic surfactants of general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2-CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
Preferred dishwashing agents according to the invention have a weight fraction of this nonionic surfactant b) 1-10% by weight, preferably 2-8% by weight and especially 3-6% by weight.
As particularly advantageous in terms of performance
- cleaning and rinsing proved to be nonionic surfactants b) of the general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O (AO) w (A'O) x R<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A and A 'are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2CH (CH3), and
- w, x denote values 0.5-120.
Especially preferred are dishwashing agents which are characterized in that the non-ionic surfactant b) has the general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w (A'O) x R<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A represents the CH2CH2 radical, A 'represents the -CH2CH2-CH2 or -CH2-CH (CH3) radical, and
- w means values 2-40, while x means values 0.5-2.
Especially preferred are dishwashing agents in which the nonionic surfactant has the general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) -CH 2 O (AO) wR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A is a radical from the group consisting of CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), and
w means values 1-120, preferably 10-80, especially 20-40.
- The given C chain lengths and degrees of ethoxylation or degrees of alkoxylation of the previously discussed nonionic surfactants are statistical average values that can be an integer or a fractional number for a special product. Due to the method of production, commercial products of the formulas discussed usually consist not of one representative, but of mixtures, which may result in average values of both chain lengths and degrees of ethoxylation or alkoxylation, and hence fractional numbers.
The nonionic surfactants discussed above can of course not only be used as individual substances, but also as mixtures of two, three, four or more surfactants. Mixtures of surfactants are not mixtures of non-ionic surfactants which in their entirety correspond to one of the general formulas discussed above, but rather mixtures which contain two, three, four or more non-ionic surfactants which can be described by different from the general formulas discussed above.
Preferably, according to the invention, the mechanical dishwashing agents contain one or more skeletal substances as a further essential component. Skeletal substances include, in particular, silicates, carbonates and organic builders.
As organic co-fillers, in particular, polycarboxylates / polycarboxylic acids, polymeric carboxylates, aspartic acid, polyacetals, dextrins and other organic co-fillers should be mentioned. These substance classes will be described later.
Useful organic skeletal substances are e.g. polycarboxylic acids used in the form of free acids and / or their sodium salts, with polycarboxylic acids being understood as carboxylic acids that contain more than one acid group
- functional, and for example they are citric acid, adipic acid, succinic acid, glutaric acid, malic acid, tartaric acid, maleic acid, fumaric acid, sugar acids, amino carboxylic acids, nitrilotriacetic acid (NTA), unless this type of use is prohibited for ecological reasons and mixtures thereof. In addition to their activity as an active filler, the free acids also typically have the property of an acidifying component and are therefore also used to set lower and milder pH values for washing and cleaning agents. Of these, mention should in particular be made of citric acid, succinic acid, glutaric acid, adipic acid, gluconic acid and any mixtures thereof.
Particularly preferred machine dishwashing agents according to the invention contain citrate as one of their essential skeletal substances. Preferred according to the invention are the machine dishwashing agents according to the invention which are characterized in that they contain 5-60% by weight, preferably 10-50% by weight and especially 15-40% by weight of citrate. Citrate or citric acid proved to be the most effective skeletal substances in a mixture with specific, hydrophobically modified copolymers and specific nonionic surfactants in terms of cleaning efficiency, such as rinsing efficiency, and inhibition of deposit formation.
According to the invention, phosphate-free machine dishwashing agents containing 560% by weight, preferably 10-50% by weight, in particular 15-40% by weight of citrate, bleach and further are preferred
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of carboxylic acids of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently from each other -H, -CH3, a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, a straight or branched chain saturated mono or multiple unsaturated alkenyl radical with 212 carbon atoms, substituted with -NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals as previously defined or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4 </sup>is a saturated or unsaturated, straight or branched chain hydrocarbon radical of 1-12 carbon atoms, ii) monomers of the general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
Further preferred embodiments are phosphate-free machine dishwashing agents containing 5-60% by weight, preferably 10-50% by weight, in particular 15-40% by weight of citrate, bleaching agent and
- 16 next
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of carboxylic acids of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently -H, -CH<sub>3</sub>, straight or branched chain, saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, straight or branched chain, single or multiple unsaturated alkenyl radical with 212 carbon atoms, substituted with -NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals as previously defined, or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4 </sup>is a saturated or unsaturated, straight or branched chain hydrocarbon radical of 1-12 carbon atoms, ii) monomers of the general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms, iii) monomers containing sulfonic acid groups,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- 17 - A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, - CH2-CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z are 0.5-120, with x, y and / or z also being 0. Machine dishwashing agents according to the invention preferably contain as skeletal material crystalline layered silicates with the general formula NaMSixO2x + 1.yH2O wherein M is sodium or hydrogen, x is 1.9-22, preferably 1.9-4, with particularly preferred values for x being 2, 3 or 4, and y being 0-33, preferably 0-20 .
Amorphous sodium silicates with Na2O: SiO2 modulus from 1: 2 to 1.33, preferably from 1: 2 to 1: 2.8, in particular from 1: 2 to 1: 2.6, which dissolve preferably with delayed and have secondary washing properties.
In the context of the present invention, preferred dishwashing agents contain 2-15% by weight, preferably 3-12% by weight and especially 4-8% by weight of silicate (s).
Particularly preferred is the use of carbonate (s) and / or bicarbonate (s), preferably alkali carbonate (s), particularly preferably sodium carbonate, in amounts of 5-50% by weight, preferably 10-40% by weight, especially 15-30% by weight , in relation to the weight of the machine dishwashing agent.
Polymeric polycarboxylates are further suitable as skeletal substances, e.g. alkali polycarboxylic acid or poly methacrylic acid salts, e.g. salts with a relative molecular weight of 500,000,000 g / mol.
Suitable polymers are especially polyacrylates, which preferably have a molecular weight of 2000-20000 g / mol. Due to their better solubility in this group, short chain polyacrylates which have a molecular weight of 2000-10000 may again be preferred
- 18 g / mol, particularly preferably 3000-5000 g / mol.
Also suitable are copolymeric polycarboxylates, especially acrylic acid with methacrylic acid and acrylic acid or methacrylic acid with maleic acid. Copolymers of acrylic acid with maleic acid, which contain 50-90% by weight acrylic acid and 50-10% by weight maleic acid have proved to be particularly suitable. Their relative molecular weight is generally 2000-70000 g / mol, preferably 20,000-50000 g / mol relative to free acids, especially 30,000-40,000 g / mol.
The (co) polymeric polycarboxylates can be used either as a powder or as an aqueous solution. The content of (co) polymeric polycarboxylates in machine dishwashing agents is preferably 0.520% by weight, especially 3-10% by weight.
Preferred dishwashing agents according to the invention further comprise one or more bleaching agents. Among the compounds serving as bleaching agents, which provide H2O2 in water, sodium percarbonate, sodium perborate tetrahydrate and sodium perborate monohydrate are of particular importance. Further useful bleaching agents are e.g. peroxopyrophosphates, citrate perhydrates, and H2O2-providing peracid or peracid salts, such as perbenzoates, peroxophthalates, dinadazelaic acid, phthalimine acid or dinaddodecanoic acid. Bleaching agents from the group of organic bleaching agents may also be used. Typical organic bleaching agents are diacyl peroxides, such as dibenzoyl peroxide, for example. Further typical organic bleaching agents are peroxy acids, in particular alkyl peroxy acids and peroxy peroxy acids being given as examples.
According to the invention, machine dishwashing agents are preferred which are characterized by containing 1-20% by weight, preferably 2-15% by weight and especially 4-12% by weight of sodium percarbonate.
According to the invention, phosphate-free salts are preferred
19 dishwashing agents which as a skeletal substance contain 1-20% by weight, preferably 2-15% by weight, in particular 4-12% by weight of sodium percarbonate, and further
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of carboxylic acids of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently -H, -CH<sub>3</sub>, straight or branched chain, saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, straight or branched chain, single or multiple unsaturated alkenyl radical with 212 carbon atoms, substituted with -NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals as previously defined, or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4 </sup>is a saturated or unsaturated, straight or branched chain hydrocarbon radical of 1-12 carbon atoms, ii) monomers of the general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched radical
- 20 hydrocarbon with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
Further preferred embodiments are phosphate-free machine dishwashing agents containing 1-20% by weight, preferably 2-15% by weight, in particular 4-12% by weight of sodium percarbonate as skeletal material, and further
a) a copolymer containing cy
i) monomers from the group consisting of carboxylic acids of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) COOH, in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently from each other -H, -CH3, straight or branched, saturated alkyl radical with 2-12 carbon atoms, straight or branched, single or multiple unsaturated alkenyl radical with 212 carbon atoms, substituted with -NH2, -OH or -COOH alkyl or alkenyl radicals as previously defined or are -COOH or -COOR<sup>4</sup>, with R<sup>4 </sup>is a saturated or unsaturated, straight or branched chain hydrocarbon radical of 1-12 carbon atoms, ii) monomers of the general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and
-C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
- 21 iii) monomers containing sulfonic acid groups,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
Chlorine or bromine releasing agents can also be used as bleaching agents. Among the suitable chlorine or bromine releasing materials, e.g. heterocyclic N-bromo- and N-chloramides, e.g. trichloroisocyanuric acid, tribromoisocyanuric acid, dibromoisocyanuric acid and / or dichloroisocyanuric acid (DICA) and / or their salts with cations such like potassium and sodium. Hydantoin compounds such as 1,3-dichloro-5,5-dimethylhydantoin are also suitable.
In order to achieve a better bleaching effect when cleaning at 60 ° C and below, the machine dishwashing agents according to the invention may additionally contain bleach activators. As bleach activators, compounds which give aliphatic percarboxylic acids, preferably 1-10 C atoms, especially 2-4 C atoms, and / or optionally substituted perbenzoic acid may be used under perhydrolysis conditions. Substances that contain O- and / or N-acyl groups with the above-mentioned number of C atoms and / or optionally substituted benzoyl groups are suitable. Multi-acylated alkylene diamines are preferred, tetraacetyl ethylenediamine (TAED) being particularly suitable.
These bleach activators, and especially TAED, are preferably used in amounts of up to 10% by weight, especially 0.1-8% by weight, in particular 2-8% by weight and particularly preferably 2-6% by weight, in each case based on the total weight agents containing bleach activators.
In addition to conventional bleach activators or instead of them so-called bleaching catalysts. These substances are bleaching enhancing transition metal salts or transition metal complexes such as e.g. Mn, Fe, Co, Ru or Mo salen or carbonyl complexes, while Mn, Fe, Co, Ru complexes can also be used as bleaching catalysts , Mo, Ti, V and Cu with N-containing tripod ligands and amine complexes of Co, Fe, Cu and Ru.
Manganese complexes with oxidation state II, III, IV or VI, which preferably contain one or more macrocyclic ligands with N, NR, PR, O and / or donor functional groups, are preferably used. Ligands that have nitrogenous, donor functional groups. It is particularly advantageous to use bleach catalysts in the compositions according to the invention which contain 1,4,7-trimethyl-1,4,7-triazacyclononate (Me-TACN), 1,4,7-triazacyclononate (TACN) as high-molecular ligands.
1,5,9-trimethyl-1,5,9-triazacyclododecane (Me-TACD), 2-methyl-1,4,7-trimethyl-1,4,7-triazacyclononan (Me / MeTACN) and / or 2-methyl- 1,4,7-triazacyclononan (Me / TACN). Suitable manganese complexes are, for example, [Μη<sup>ΙΙΙ</sup>2 (μ-Ο) <sub>1</sub>(μOAc) 2 (TACN) 2] (ClO4) 2, [Mn<sup>III</sup>Mn<sup>IV</sup> (μ-ΘΜμ-ΘΑοΜΤΑΟΝ ^] (BPh4) 2, [Mn<sup>IV</sup>4 ^ -O) 6 ^ -OAch (TACN) 4] (ClO4) 4, [Mn ^ -Oh ^ -OAch (Me-TACN) 2] (ClO4) 2, [Mn<sup>III</sup>Mn<sup>IV</sup> ^ -O) and ^ -OAch (MeTACN) 2] (ClO4) 3, [Mn<sup>IV</sup>2 ^ -O) 3 (Me-TACNh (PF6) 2 and [Mn<sup>IV</sup>2 ^ -O) 3 (Me / Me-TACN) 2] (PF6) 2 (OAc = OC (O) CH3).
According to the invention, machine dishwashing agents are preferred which are characterized in that they further comprise a bleach catalyst selected from the group of bleach enhancers of transition metal salts and transition metal complexes, preferably from the group of manganese complexes with 1,4,7-trimethyl -1,4,7-triazacyclononate (Me3TACN) or 1,2,4,7-tetramethyl-1,4,7-triazacyclononate (Me4-TACN), because the bleaching catalysts previously discussed can, in particular, significantly improve the cleaning result.
The previously discussed bleach-enhancing transition metal complexes, especially with central Mn and Co atoms, are used in ordinary amounts, preferably in an amount of up to 5% by weight, in particular 0.0025-1% by weight, especially preferably 0.01 -0.30% by weight, in each case based on the total weight of agents containing bleach activators. In special cases, however, you can also use more bleach activator.
It has been surprisingly found that the bleaching effect of bleach catalysts from the group of bleach enhancers of transition metal salts and transition metal complexes can be increased by the addition of acid-containing hydrophobically modified copolymers.
A preferred subject of the present application is therefore a phosphate-free, machine-containing bleaching agent containing
a) a containing copolymer
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or
- 24 unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms, iii) optionally further monomers,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z are values 0.5-120, with x, y and / or z also being 0,
c) citrate,
d) a bleach catalyst selected from the group of bleaching agents for transition metal salts and transition metal complexes.
Some examples of recipes of this kind of beneficial, phosphate-free machine dishwashing agents can be found in the following table:
<td>Ingredient</td><td>Recipe 1 (Wt-%).</td><td>Recipe 2 (Wt-%).</td><td>Recipe 3 (Wt-%).</td><td>Recipe 4 (Wt-%).</td>
<td>Citrate</td><td> 5-60</td><td> 10-55</td><td> 15-50</td><td> 15-50</td>
<td>percarbonate soda</td><td> 1-20</td><td> 2-15</td><td> 4-10</td><td> 4-10</td>
<td>Catalyst bleaching</td><td> 0,01-3</td><td> 0,02-2</td><td> 0,02-2</td><td> 0,02-1</td>
<td>copolymer<sup>1</sup></td><td> 0,1-30</td><td> 0,5-25</td><td> 1,0-20</td><td> 1,0-20</td>
<td>nonionic center surfactant active</td><td> 1-10</td><td> 2-8</td><td> 2-8</td><td> 3-6</td>
<td>Different</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td>
- 25 <sup>1</sup>Copolymer containing
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms, iii) optionally further monomers, <sup>2</sup>nonionic surfactant of general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
Preferred dishwashing agents according to the invention further comprise a complexing agent, preferably 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid (HEDP) and / or methylglycine diacetic acid (MGDA).
Complex-forming phosphonates include, in addition to 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid, a number of different compounds, such as e.g. diethylenetriamine penta (methylene phosphonic acid) (DTPMP). Hydroxyalkane or aminoalkane phosphonates are particularly preferred in this application.
Of the hydroxyalkanephosphonates, 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonate (HEDP) is of particular importance as the active co-filler and is preferably used as the sodium salt, the disodium salt being neutral and the tetrasodium salt being alkaline (pH 9) . Preferred as aminoalkanephosphonates are ethylenediaminetetramethylene phosphonate (EDTMP), diethylenetriaminepentamethylene phosphonate (DTPMP) and their higher homologues and are preferably used in the form of inert sodium salts, e.g. as EDTMP hexasodium salt or as hepta- and octasodium salt. Of the phosphonate class, HEDP is preferably used as the builder. Aminoalkane phosphonates also have a pronounced heavy metal binding capacity. Accordingly, especially when the compositions also contain bleaching agents, it may be advantageous to use amino-alkanophosphonates, especially DTPMP, or mixtures of the phosphonates discussed.
A preferred machine dishwashing agent within this application contains one or more phosphonates of the group
a) aminotrimethylene phosphonic acid (ATMP) and / or its salts,
b) ethylenediaminetetra (methylene phosphonic acid) (EDTMP) and / or its salts,
c) diethylenetriaminepenta (methylene phosphonic acid) (DTPMP) and / or its salts,
d) 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid (HEDP) and / or its salts,
e) 2-phosphonobutane-1,2,4-tricarboxylic acid (PBTC) and / or its salts,
f) hexamethylene diamine tetra (methylene phosphonic acid) (HDTMP) and / or its salts,
g) nitrilotri (methylene phosphonic acid) (NTMP) and / or its salts.
Especially preferred are dishwashing agents which contain 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid (HEDP) or diethylenetriaminepenta (methylene phosphonic acid) (DTPMP) as phosphonates.
The machine dishwashing agents according to the invention may of course contain two or more different phosphonates. Especially preferred are dishwashing agents which, as phosphonates, contain both 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid (HEDP) and diethylenetriaminepenta- (methylene phosphonic acid) (DTPMP), with the weight ratio of HEDP to DTPMP being from 20: 1 to 1:20, preferably from 15: 1 to 1:15, and especially from 10: 1 to 1:10.
In a preferred embodiment of the present invention, the weight proportion of phosphonate (s) in the total weight of the dishwashing agent is less than the weight proportion of the polymer (s) a). In other words, agents in which the ratio by weight of polymer a) to the weight of phosphonate is from 200: 1 to 2: 1, preferably from 150: 1 to 2: 1, particularly preferably from 100: 1 to 2: 1, very particularly preferably from 80: 1 to 3: 1, in particular from 50: 1 to 5: 1.
The weight proportion of these complexing agents, in particular the sum of the weight proportions of 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid (HEDP) and methylglycine diacetic acid (MGDA) is preferably 0.5-14% by weight, more preferably 1-12% by weight, especially 2- 8% by weight.
According to the invention, phosphate-free machine dishwashing agents containing a skeletal substance, a bleaching agent and further
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-,
- 28 -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
b) a non-ionic surfactant of general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) wR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A is a radical selected from the group consisting of CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), and
w means values 1-120, preferably 10-80, especially 20-40,
c) 2-8% by weight of a complexing agent from the group consisting of 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid and methylglycine diacetic acid.
Some examples of recipes of this kind of beneficial, phosphate-free machine dishwashing agents can be found in the following table:
<td>Ingredient</td><td>Recipe 5 (Wt-%).</td><td>Recipe 6 (Wt-%).</td><td>Recipe 7 (Wt-%).</td><td>Recipe 8 (Wt-%).</td>
<td>Citrate</td><td> 5-60</td><td> 10-55</td><td> 15-50</td><td> 15-50</td>
<td>percarbonate soda</td><td> 1-20</td><td> 2-15</td><td> 4-10</td><td> 4-10</td>
<td>phosphonate</td><td> 2-8</td><td> 2-8</td><td> 2-8</td><td> 2-8</td>
<td>copolymer<sup>1</sup></td><td> 0,1-30</td><td> 0,5-25</td><td> 1,0-20</td><td> 1,0-20</td>
<td>nonionic center surfactant 2 active<sup>2</sup></td><td> 1-10</td><td> 2-8</td><td> 2-8</td><td> 3-6</td>
<td>Different</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td>
<sup>1</sup>Copolymer containing
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in
- 29 which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> mean independently of each other
-H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4 </sup>is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms, iii) optionally further monomers, <sup>2</sup>nonionic surfactant of general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
In addition, phosphate-free machine dishwashing agents containing a skeletal substance, bleaching agent and further are preferred.
a) a copolymer containing cy
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms, iii) polymers containing acid groups
- 30 sulfone,
b) a non-ionic surfactant of general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) wR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A is a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), and
- w means values 1-120, preferably 10-80, especially 20-40,
c) 2-8% by weight of a complexing agent from the group consisting of 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid and methylglycine diacetic acid.
Especially preferred are machine dishwashing agents containing
a) a containing copolymer
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
b) a non-ionic surfactant of general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) wR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A is a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), and
- 31 - w means values 1-120, preferably 10-80, especially 20-40,
c) 10-50% by weight of citrate,
d) 2-15% by weight sodium percarbonate,
e) 2-8% by weight of a complexing agent from the group consisting of 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid and methylglycine diacetic acid.
In addition to the above-described components, such as skeletal substance, bleaching agent, nonionic surfactant, copolymer a) and complexing agents, preferred dishwashing agents contain further components, preferably active substances from the group of polymers, enzymes, corrosion inhibitors, fragrances or dyes.
The group of polymers active in washing or cleaning include, for example, rinsing polymers and / or polymers effective as emollients. In addition to nonionic polymers, cationic, anionic and amphoteric polymers can generally be used in washing or cleaning agents.
"Cationic polymers" in the sense of the present invention are polymers that have a positive charge in their molecule. This charge can be realized, e.g., by (alkyl) ammonium moieties or other positively charged groups present in the polymer chain. Particularly preferred cationic polymers are derived from quaternized groups of cellulose derivatives, polysiloxanes with quaternary groups, cationic guar derivatives, polymeric dimethyldiallylammonium salts and their copolymers with esters and amides of acrylic acid and methacrylic acid, vinyl pyrrolidone copolymolacrylacrylate copolymeric acid copolymers - metimimidazolinium chloride, quaternized polyvinyl alcohols or polymers listed under INCI Polyquaternium 2, Poly-quaternium 17, Polyquaternium 18 and Polyquaternium 27.
In the sense of the present invention, "amphoteric polymers" exhibit, in addition to a positively charged group in the polymer chain, also negatively charged groups or monomer units. These groups may be, for example, carboxylic acids, sulfonic acids or phosphonic acids.
Preferred washing or cleaning agents, and especially preferred dishwashing agents, are characterized in that they contain a polymer a) which has monomeric units of formula R<sup>1</sup>R<sup>2</sup>C = CR<sup>3</sup>R<sup>4</sup>in which each radical R<sup>1</sup>, R<sup>2,</sup> R<sup>3</sup>, R<sup>4</sup> selected independently of each other from hydrogen, a derivatized hydroxyl group, linear or branched C1-30 alkyl groups, aryl, aryl substituted linear or branched C1-30 alkyl groups, polyalkoxylated alkyl groups, heteroatom organic groups with at least one positive charge without charged nitrogen , at least one quaternized N atom or at least one amino group with a positive charge in the partial range of pH 2-11, or their salts, provided that at least one radical R<sup>1</sup>, R<sup>2</sup>, R<sup>3</sup>, R<sup>4</sup> is a heteroatom organic group with at least one positive charge without charged nitrogen, at least one quaternized N atom or at least one amino group without positive charge.
Within the framework of the present application, particularly preferred cationic or amphoteric polymers contain as a monomer unit a compound of the general formula
R<sup>1</sup> R<sup>2</sup> R<sup>4</sup>
II II
H2C = C- (CH2) xN<sup>+</sup>- (CH2) yC = CH2 X<sup>-</sup> ,
AND
R<sup>3</sup> in which R<sup>1</sup> and R<sup>4</sup> independently of each other H or a linear or branched hydrocarbon radical with 1-6 carbon atoms, R<sup>2</sup> and R<sup>3</sup> are independently of each other an alkyl, hydroxyalkyl or aminoalkyl group in which the alkyl radical is linear or branched and has 1-6 carbon atoms, preferably
- 33 for a methyl group, x and y are, independently of each other, integers 1-3. X is a counterion, preferably a counterion from the group consisting of chloride, bromide, iodide, sulfate, bisulfate, metosulfate, lauryl sulfate, dodecylbenzene sulfonate, p-toluenesulfonate (tosylate), cumene sulfonate, xylene sulfonate, phosphate, citrate, formate, acetate or mixtures thereof.
Preferred R radicals<sup>1</sup> and R<sup>4</sup> in the above formula is selected from -CH3, -CH2-CH3, -CH2-CH2-CH3, -CH (CH3) -CH3, -CH2-OH, -CH2-CH2-OH, -CH (OH) -CH3, - CH2-CH2CH2-OH, -CH2-CH (OH) -CH3, -CH (OH) -CH2-CH3 and - (CH2CH2-O) nH.
Polymers that exhibit a cationic monomer unit of the above general formula wherein R is particularly preferred<sup>1</sup> and R<sup>4</sup> are H, R<sup>2</sup> and R<sup>3 </sup>are methyl, and x and y each represent 1. A suitable monomeric unit of formula
H2C = CH- (CH2) -N<sup>+</sup>- (CH3) 2- (CH2) -CH = CH2 X<sup>-</sup> determined in the case where X<sup>-</sup> = chloride, also as DADMAC (diallyldimethylammonium chloride).
Further particularly preferred cationic or amphoteric polymers comprise a polymer unit of the general formula
R<sup>1</sup>HC = CR<sup>2</sup>-C (O) -NH- (CH<sub>2</sub>)<sub>x</sub>-N<sup>+</sup>R<sup>3</sup>R<sup>4</sup>R<sup>5</sup> X<sup>-</sup> in which R<sup>1</sup>, R<sup>2</sup>, R<sup>3</sup>, R<sup>4</sup> and R<sup>5</sup> are independently of each other a linear or branched, saturated or unsaturated alkyl or hydroxyalkyl radical with 1-6 carbon atoms, preferably a linear or branched alkyl radical selected from -CH3, -CH2-CH3, -CH2-CH2-CH3, -CH (CH3) -CH3, -CH2-OH, -CH2-CH2-OH, -CH (OH) -CH3, -CH2-CH2CH2-OH, -CH2-CH (OH) -CH3, -CH (OH) -CH2-CH3 and - (CH2CH2-O) nH, ax is an integer 1-6.
Polymers which exhibit a cationic monomeric unit of the above general formula in which R<sup>1</sup> is H and R<sup>2</sup>, R<sup>3</sup>, R<sup>4</sup> and R<sup>5</sup> are methyl, and x is 3. Suitable monomer units of formula H2C = C (CH3) 2-C (O) -NH- (CH2) xN<sup>+</sup>(CH3) 3 X<sup>-</sup> determined in the case where X<sup>-</sup> = chloride, also as
- 34 MAPTAC (methylacrylamidopropyltrimethylammonium chloride).
The invention preferably uses polymers that contain diallyldimethylammonium salts and / or acrylamidopropyltrimethylammonium salts as monomer units.
The previously mentioned amphoteric polymers show not only cationic groups, but also anionic groups or monomeric units. Such anionic monomer units are e.g. from the group of linear or branched, saturated or unsaturated carboxylates, linear or branched, saturated or unsaturated phosphonates, linear or branched, saturated or unsaturated sulfates or linear or branched, saturated or unsaturated sulfonates. Preferred monomeric units are acrylic acid, (meth) acrylic acid, (dimethyl) acrylic acid, (ethyl) acrylic acid, cyanoacrylic acid, vinylacetic acid, allylacetic acid, crotonic acid, maleic acid, fumaric acid, cinnamic acid and its derivatives, acids allylsulfone, such as e.g.
allyloxybenzenesulfonic acid and methallylsulfonic acid or allylphosphonic acids.
Preferred amphoteric polymers used are from the group of alkylacrylamide / acrylic acid copolymers, alkylacrylamide / methacrylic acid copolymers, alkylacrylamide / methyl methacrylate copolymers, alkylcrylamide / acrylic acid copolymers / alkylamino-alkyl methacrylate / methacrylate / ) alkylaminoalkyl acyan, alkyl-acrylamide / methyl meacrylate / alkylaminoalkyl (meth) acrylate copolymers, alkylacrylamide / alkyl methacrylate / alkylaminoethyl methacrylate / alkyl methacrylate copolymers and copolymers of unsaturated carboxylic acids, cationically derivatized unsaturated carboxylic acids and optionally further ionic or nonionogenic monomers.
Preferably the zwitterionic polymers used are from the group of acrylamidoalkyltrialkylammonium chloride / acrylic acid copolymers and their salts with alkali and ammonium salts, alkylamidoalkyltrialylammonium chloride copolymers and their salts with alkali and ammonium salts as well as methacroleethylethylmethrylate /
The zwitterionic polymers which, in addition to one or more anionic monomers, contain as cationic monomers methacrylamidoalkyl trialkylammonium chloride and dimethyl (diallyl) ammonium chloride are further preferred.
Particularly preferred amphoteric polymers are from the group of methacrylamidoalkyltrialkylammonium chloride / dimethyl (diallyl) ammonium chloride / acrylic acid copolymers, methacrylamidoalkyltrialkylammonium chloride / dimethyl (diallyl) ammonium chloride / methacrylic acid / methylmethylchlorylmethylchlorylmethylchloro chloride, and methacrylate chloride and their alkali and ammonium salts.
Especially preferred are amphoteric polymers from the group of copolymers: methacrylamidopropyltrimethylammonium chloride / dimethyl (diallyl) ammonium chloride / acrylic acid, copolymers of methacrylamidopropyltrimethylammonium chloride / dimethyl (diallyl) ammonium chloride / acrylic acid / methyl methacrylate chloride and methyl methacrylate chloride alkyl and their alkali and ammonium salts.
In a particularly preferred embodiment of the present invention, the polymers are in pre-assembled form. Suitable for packaging polymers include
- encapsulation of polymers with water-soluble or water-dispersible coating agents, preferably with water-soluble or water-dispersible coatings, natural or synthetic polymers,
- encapsulation of polymers by means of water-insoluble, fusible coating agents, preferably by means of water-insoluble coating agents from the group of waxes or paraffins with a melting point above 30 ° C,
- co-granulating polymers with inert carrier materials, preferably with carrier materials from the group of active substances in washing or cleaning, particularly preferably from the group of active fillers (skeletal substances) or active co-fillers.
The washing or cleaning agents contain the previously discussed cationic and / or amphoteric polymers preferably in amounts of 0.01-10% by weight, in each case based on the total weight of the washing or cleaning agent. Within the scope of this application, however, washing or cleaning agents are preferred in which the weight proportion of cationic and / or amphoteric polymers is 0.01-8% by weight, preferably 0.01-6% by weight, in particular 0.01-4% by weight , particularly preferably 0.01-2% by weight, in particular 0.01-1% by weight, in each case based on the total weight of the machine dishwashing agent.
Enzymes can be used to increase the efficiency of washing or cleaning of washing or cleaning agents and include in particular proteases, amylases, lipases, hemicellulases, cellulases, perhydrolases or oxidoreductases and preferably mixtures thereof. These enzymes are essentially of natural origin. Starting from natural particles for use in washing or cleaning agents, better variants are available that can be suitably used advantageously. Washing or cleaning agents contain enzymes preferably in total amounts from 1 χ 10<sup>-6</sup> up to 5% by weight based on active protein. Protein concentration can be determined using known methods, e.g., the BCA method or the biuret method.
Of the proteases, subtilisin-type proteases are preferred and examples thereof are BPN 'and Carlsberg subtilisins and their further developed forms, PB92 proteases, subtilisin 147 and 309, Bacillus alkaline protease
- 37 lentus, DY subtilisin and subtilisins, but no longer subtilisins in the narrower sense, enzymes thermitase, proteinase K and proteases TW3 and TW7.
Examples of amylases used according to the invention are α-amylases from Bacillus licheniformis, from B. amyloliquefaciens, from B. stearothermophilus, from Aspergillus niger and
A. oryzae and improved for use in washing and cleaning agents, further development of the previously discussed amylases. Therefore, for this purpose, α-amylase from Bacillus sp. A 7-7 (DSM 12368) and cyclodextrin-glucanotransferase (CGTase) from B. agaradherens (DSM 9948) should be emphasized.
According to the invention, lipases or cutinases can be further used, in particular due to their triglyceride cleavage activities, and to generate superacids in situ from suitable precursors, and include, e.g., those obtained originally from Humicola lanuginosa (Thermomyces lanuginosus) or further developed lipases, in particular with D96L amino acid exchange. Further, e.g. cutinases that were originally isolated from Fusarium solani pisi and Humicola insolens can be used. Lipases or cutinases whose starting enzymes were originally isolated from Pseudomonas mendocina and Fusarium solanii can be used further.
Further, enzymes that are included in the term hemicellulase can be used and include, e.g., mannanases, xanthanolases, pectinolases (= pectinases), pectinesterases, pectanolases, xyloglucanases (= xylanases), pululanases and β-glucanases.
According to the invention, oxidoreductases, e.g. oxidases, oxygenases, catalases, peroxidases, such as halo, chloro, bromo-, lignino, glucose or manganese-peroxidase, dioxygenase or lactase (phenoloxidase, polyphenoloxidase) can be used to increase the bleaching effect. To increase the activity of the respective oxidoreductases (enhancers) or to provide a stream of electrons (mediators) with strongly different redox potentials between oxidizing enzymes and soils, preferably further preferred organic, especially preferably aromatic compounds interacting with enzymes are added.
The enzymes can be used in any form known in the art and include, e.g., solid preparations obtained, e.g., by granulation, extrusion or lyophilization, or, especially in the case of liquid or gel compositions, enzyme solutions, preferably as concentrated as possible, low in water and / or set with stabilizers.
Alternatively, the enzymes can be encapsulated in both the solid and liquid form offered, e.g. by spray drying or extrusion of the enzyme solution together with preferably a natural polymer, or in the form of capsules, e.g. capsules in which the enzymes are enclosed as in a solid gel or capsules core-sheath type, in which the core containing the enzyme is coated with a protective film impermeable to water, air and / or chemicals. In the applied layers, further active substances, e.g. stabilizers, emulsifiers, pigments, bleaching substances or dyes, may additionally be applied. Capsules of this type are applied by known methods, e.g. by shock granulation or turning granulation, or in fluidized bed processes. Such granules, e.g. by applying polymeric film-forming agents, are preferably low in dust and, thanks to the coating, stable in storage.
Furthermore, it is also possible to pack two or more enzymes together so that a single granulate has more enzymatic activities.
The protein and / or enzyme can be protected, especially during storage, against damage such as e.g. inactivation, denaturation or degradation, e.g. due to physical influences, oxidation or proteolytic cleavage. In the case of bacterial production of proteins and / or enzymes, inhibition of proteolysis is particularly preferred, especially when the agents also contain proteases. Washing or cleaning agents may contain stabilizers for this purpose and the production of such agents is a preferred embodiment of the present invention.
One or more enzymes and / or enzyme preparations, preferably solid protease preparations and / or amylase preparations, are preferably used in amounts of 0.1-5% by weight, more preferably 0.2-5% by weight, in particular 0.4- 5% by weight, in each case based on the whole enzyme-containing agent.
Some examples of recipes of this kind of beneficial, phosphate-free machine washing agents can be found in the following tables:
<td>Ingredient</td><td>Recipe 9 (Wt-%).</td><td>Recipe 10 (Wt-%).</td><td>Recipe 11 (Wt-%).</td><td>Recipe 12 (Wt-%).</td>
<td>Citrate</td><td> 5-60</td><td> 10-55</td><td> 15-50</td><td> 15-50</td>
<td>percarbonate soda</td><td> 1-20</td><td> 2-15</td><td> 4-10</td><td> 4-10</td>
<td>Enzyme</td><td> 0, 1-6</td><td> 0,2-5</td><td> 0,4-5</td><td> 0,4-5</td>
<td>copolymer<sup>1</sup></td><td> 0,1-30</td><td> 0,5-25</td><td> 1,0-20</td><td> 1,0-20</td>
<td>nonionic center surfactant active<sup>2</sup></td><td> 1-10</td><td> 2-8</td><td> 2-8</td><td> 3-6</td>
<td>Different</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td>
<td>Ingredient</td><td>Recipe 13 (Wt-%).</td><td>Recipe 14 (Wt-%).</td><td>Recipe 15 (Wt-%).</td><td>Recipe 16 (Wt-%).</td>
<td>Citrate</td><td> 5-60</td><td> 10-55</td><td> 15-50</td><td> 15-50</td>
<td>Carbonate / bicarbonate</td><td> 2-40</td><td> 2-40</td><td> 2-40</td><td> 2-40</td>
<td>Silicate</td><td> 0-15</td><td> 0-15</td><td> 0-15</td><td> 0,1-10</td>
<td>phosphonate</td><td> 0-14</td><td> 0-14</td><td> 0-14</td><td> 2-8</td>
<td>Sodium percarbonate</td><td> 1-20</td><td> 2-15</td><td> 4-10</td><td> 4-10</td>
<td>Catalyst bleaching</td><td> 0,01-3</td><td> 0,02-2</td><td> 0,02-2</td><td> 0,02-1</td>
<td>copolymer<sup>1</sup></td><td> 0,1-30</td><td> 0,5-25</td><td> 1,0-20</td><td> 1,0-20</td>
<td>Nonionic agent surfactant active<sup>2</sup></td><td> 1-10</td><td> 2-8</td><td> 2-8</td><td> 3-6</td>
<td>Enzyme</td><td> 0, 1-6</td><td> 0,2-5</td><td> 0,4-5</td><td> 0,4-5</td>
<td>Different</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td>
<sup>1</sup>Containing copolymer
- i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4 </sup>is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms, iii) optionally further monomers, <sup>2</sup>nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2, -CH2- CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z represent values of 0.5-120, with x, y and / or z also representing 0.
Phosphate-free machine dishwashing agents containing a skeletal substance, a bleaching agent and furthermore are therefore particularly preferred.
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are each independently -H, -CH3 or -C2H5, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4</sup> means straight chain or
- a 41 branched, saturated alkyl radical with 222 carbon atoms or an unsaturated, preferably aromatic radical with 6-22 carbon atoms,
b) a nonionic surfactant of general formula
R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) w- (A'O) x- (A''O) y- (A '' 'O) zR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched hydrocarbon radical with 2-26 carbon atoms,
- A, A ', A' 'and A' '' are each independently a radical from the group consisting of -CH<sub>2</sub>CH<sub>2</sub>,
-CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), -CH2-CH2-CH2-CH2,
-CH2-CH (CH3) -CH2-, -CH2-CH (CH2-CH3),
- w, x, y and z are values 0.5-120, with x, y and / or z also being 0,
c) 1.0-6% by weight of enzyme.
Especially preferred are machine dishwashing agents containing
a) a copolymer containing
i) monomers from the group consisting of mono- or polyunsaturated carboxylic acids, ii) monomers of general formula R<sup>1</sup>(R<sup>2</sup>) C = C (R<sup>3</sup>) -X-R<sup>4</sup>in which R<sup>1</sup>-R<sup>3</sup> are independently -H, -CH<sub>3</sub> or -C<sub>2</sub>H<sub>5</sub>, X is an optionally existing spacer group which is selected from -CH2-, -C (O) O- and -C (O) -NH-, and R<sup>4 </sup>is a straight or branched chain saturated alkyl radical with 2-22 carbon atoms,
b) a non-ionic surfactant of general formula R<sup>1</sup>-CH (OH) CH2O- (AO) wR<sup>2</sup>, wherein
- R<sup>1</sup> is a straight or branched chain, saturated or mono- or polyunsaturated C6-24 alkyl or -alkenyl radical,
- R<sup>2</sup> is a linear or branched radical
- 42 hydrocarbon with 2-26 carbon atoms,
- A is a radical from the group consisting of -CH2CH2, -CH2CH2-CH2, -CH2-CH (CH3), and
- w means values 1-120, preferably 10-80, especially 20-40,
c) 10-50% by weight of citrate,
d) 2-15% by weight sodium percarbonate,
e) 2-8% by weight of a complexing agent from the group consisting of 1-hydroxyethane-1,1-diphosphonic acid and methylglycine diacetic acid,
f) 1.0-6% by weight of enzyme.
Glass corrosion inhibitors prevent the occurrence of cloudiness, streaks and scratches, as well as the irrigation of the surface of machine-cleaned glasses. Preferred glass corrosion inhibitors come from the group of magnesium and zinc salts as well as magnesium and zinc complexes.
The spectrum of preferred zinc salts according to the invention, preferably with organic acids, particularly preferably with organic carboxylic acids, ranges from salts that are sparingly soluble or insoluble in water, and thus have a solubility below 100 mg / L, preferably below 10 mg / L, and especially below 0.01 mg / l, for those salts which in water have a solubility above 100 mg / l, preferably above 500 mg / l, particularly preferably above 1 g / l, especially above 5 g / l (all solubilities at 20 ° C water temperature). The first group of zinc salts include, e.g., zinc citrate, zinc oleate and zinc stearate, and the group of soluble zinc salts include, e.g., zinc formate, zinc acetate, zinc lactate and zinc gluconate.
As a glass corrosion inhibitor, it is particularly preferred to use at least one zinc salt of the organic carboxylic acid, particularly preferably the zinc salt from the group consisting of zinc stearate, zinc oleate, zinc gluconate, zinc acetate, zinc lactate and zinc citrate. Zinc ricinolate, zinc abietate and oxalate are also preferred
- 43 zinc.
In the context of the present invention, the zinc salt content of the washing or cleaning agents is preferably 0.1-5% by weight, more preferably 0.2-4% by weight, in particular 0.4-3% by weight, or the zinc content in the oxidized form (in converted to Zn<sup>2+</sup>) is 0.01-1% by weight, preferably 0.02-0.5% by weight, especially 0.04-0.5% by weight, based on the total weight of the agent containing the glass corrosion inhibitor.
Corrosion inhibitors are used to protect the items to be washed or the machine, with silver protection agents being particularly important in the field of machine dishwashing agents and substances known from the technique set can be used. In general, silver protection agents selected from the group of triazoles, benzotriazoles, bisbenzotriazoles, aminotriazoles, alkylaminotriazoles and salts or transition metal complexes can generally be used. Benzotriazole and / or alkylaminotriazole are particularly preferred for use. Preferably, according to the invention, 3-amino-5-alkyl-1,2,4-triazoles or their physiologically compatible salts are used, these substances being used particularly preferably in a concentration of 0.001-10% by weight, preferably 0.0025-2% by weight, and particularly preferably 0.01-0.04% by weight.
To facilitate the disintegration of previously prepared shaped products, it is possible to introduce disintegration enhancers, i.e. tablet disintegration agents to reduce disintegration times.
These substances, which due to their action are also known as "raising agents", increase their volume with water access, on the one hand the own volume (swelling) increases, and on the other hand, by releasing gases, pressure is generated, which allows the tablet to disintegrate into smaller particles. For example, carbonate / citric acid systems have long been known to disintegrate, and other organic acids can also be used. Swelling disintegrants are, for example, synthetic polymers such as polyvinylpyrrolidone (PVP) or natural polymers or modified natural substances such as cellulose and starch and their derivatives, alginates or casein derivatives.
Disintegrants are preferably used in amounts of 0.5-10 wt.%, Preferably 3-7 wt.%, Especially 4-6 wt.%, Each time based on the total weight of the disintegrant containing agent.
As preferred disintegrants, cellulose-based disintegrating agents are used, such that the preferred washing or cleaning agents contain such a cellulose-based disintegrating agent in amounts of 0.5-10% by weight, preferably 3-7% by weight, especially 4- 6% by weight. The cellulose used as a disintegrant is preferably used not in fine form, but before being mixed into the pressed master batches it is converted into a thicker form, e.g. granulating or pressing. The particle size of such disintegrants is at least above 200 pm, preferably at least 90% by weight of the particles are in the range 300-1600 pm, and especially at least 90% of the particles are in the range 400-1200 pm.
Preferred disintegrants, in particular a cellulose based disintegrant, preferably in granular, co-granulated or compacted form, are included in the compositions containing the disintegrant in amounts of 0.5-10% by weight, preferably 3-7% by weight, especially 4-6% by weight, in each case based on the total weight of the disintegrant containing agent.
According to the invention, it is furthermore possible to further use gas-evolving effervescent systems as tablet disintegrating agents. The effervescent gas system may consist of a single substance that releases gas when in contact with water. Among these
- 45 compounds should be mentioned in particular magnesium peroxide, which in contact with water releases oxygen. Preferred effervescent systems, however, consist of at least two components that react with each other to form a gas, e.g., alkali metal carbonate and / or bicarbonate, and an acidifying agent that is suitable for releasing alkali salts in an aqueous carbon dioxide solution. As acidifying agents which release carbon dioxide from aqueous alkali salts, e.g. boric acid and alkali metal hydrogen sulfates, alkali metal dihydrogen phosphates and other inorganic salts. Preferably, however, organic acidulants are used, with citric acid being a particularly preferred acidulant. In the effervescent system, acidifying agents from the group of organic di-, tri- and oligocarboxylic acids or mixtures thereof are preferred.
Individual perfume compounds, e.g. synthetic products of the type esters, ethers, aldehydes, ketones, alcohols and hydrocarbons can be used as perfume oils or fragrances. Preferably, however, mixtures of different aromas are used which together give a pleasant aroma. Such perfume oils may also contain natural mixtures of fragrances, such as are available from plant sources, e.g. pine oil, citrus oil, jasmine oil, patchouli oil, rose oil and ilang oil.
Fragrances can be processed directly, however it is also advantageous to apply the fragrances to the carriers which, due to the slowed release of the fragrances, ensure a long-lasting aroma. Cyclodextrins, for example, have proven to be such carrier materials, with cyclodextrin-perfume complexes being able to be coated with further excipients.
Preferred dyes, the choice of which is not difficult for the specialist, have a high durability
- during storage and insensitivity to other components of the agents and to light, and show no clear affinity for substrates treated with dye-containing agents so as not to dye them.
The dishwashing agents according to the invention may be in the form of solid or liquid as well as a mixture of solid and liquid forms.
Powders, granules, extrusion products or pressing products, in particular tablets, are particularly suitable as the solid forms offered. The liquid forms offered based on water and / or organic solvents may be in concentrated form, e.g. in the form of gels.
The compositions according to the invention can be packaged as single-phase or multi-phase products. Particularly preferred are dishwashing machines with one, two, three or four phases. Especially preferred are dishwashing agents which are characterized in that they are in the form of a pre-prepared dispensing unit with one or more phases.
The individual phases of the multi-phase agents may exhibit the same or different physical states, with machine dishwashing agents having at least two different solid phases and / or at least two liquid phases and / or at least one solid phase being particularly preferred at least one liquid phase.
Preferably, the machine dishwashing agents according to the invention are pre-packaged into dispensing units which preferably contain the amount of active substance for washing or cleaning necessary for the cleaning process. Preferred dosing units have a weight of 12-30 g, preferably 14-26 g, especially 15-22 g.
The volume of the dispensing units previously discussed and their spatial shape are particularly preferably chosen in such a way that it is ensured
- 47 susceptibility to dispensing pre-assembled units through the dispensing chamber of the dishwasher. The volume of the dispensing unit is 10-35 ml, preferably
12-30 ml, especially 15-25 ml.
The dishwashing agents according to the invention, and especially the previously prepared dispensing units, particularly preferably have a water-soluble casing.
The present invention further relates to a method of cleaning dishes in a dishwashing machine using the dishwashing agents of the invention, wherein the dishwashing agents are preferably dispensed into the interior space of the dishwasher during the course of the dishwashing program, before starting the main wash cycle or during the main wash cycle. The dispensing or introduction of the agent according to the invention into the inner space of the dishwasher can be done manually, however, the agent is dosed into the inner space of the dishwasher preferably via the dispensing chamber of the dishwasher. During the cleaning process, preferably no additional water softener and no additional rinsing agent are metered into the interior space of the dishwasher.
As described at the outset, the compositions according to the invention have a better rinsing effect compared to conventional dishwashing agents. Therefore, a further object of the present application is the use of the machine dishwashing agent according to the invention as a rinse aid for machine dishwashing.
Examples
In the first cleaning test, the soiled dishes were washed in a dishwasher with 21 g of E2 phosphate-free machine dishwashing agent or 21 g of E1 phosphate-free machine dishwashing agent with a water hardness of 21 ° dH.
With the composition of the dishwashing agent used
- 48 you can refer to the following table:
<td>Raw</td><td>E1</td><td>E2</td>
<td>Citrate</td><td> 23</td><td> 23</td>
<td>MGDA</td><td> 8,0</td><td> 8,0</td>
<td>copolymer<sup>1</sup></td><td> 12,0</td><td> 12,0</td>
<td>HEDP</td><td> 2,0</td><td> 2,0</td>
<td>Soda</td><td> 28,0</td><td> 28,0</td>
<td>Sodium percarbonate</td><td> 10,0</td><td> 10,0</td>
<td>TAED</td><td> 2,4</td><td> 2,4</td>
<td>protease</td><td> 2,0</td><td> 2,0</td>
<td>amylase</td><td> 1,8</td><td> 1,8</td>
<td>Nonionic agent</td><td> 5,0</td><td> -</td>
<td>surfactant</td><td></td><td></td>
<td>active<sup>2</sup></td><td></td><td></td>
<td>Nonionic agent</td><td> -</td><td> 5,0</td>
<td>surfactant</td><td></td><td></td>
<td>active<sup>3</sup></td><td></td><td></td>
<td>Different</td><td>up to 100</td><td>up to 100</td>
<sup>1</sup> hydrophobically modified copolymer <sup>2</sup> polyalkoxylated fatty alcohol of the general formula
C 12-18 (EO) 1-6- (PO) 1-6- (EO) 1-6-OH <sup>3</sup> mixed hydroxyether with the general formula C6-24-CH (OH) CH2O- (EO) 20-120-C2-26.
The overall picture of the washed material was assessed using the rating scale shown below. The results are presented in the table below (the values given are the mean values of 3 trials).
<td></td><td>E1</td><td>E2</td>
<td>Score cleaning</td><td> 8, 0</td><td> 8,2</td>
<td>Rinse result</td><td>glass 1.0 stainless steel 2.2 visual artist 3.2</td><td>glass 8.0 stainless steel 9.0 plastic 6.3</td>
Cleaning evaluation scale: from 10 = no soil to 0 = heavy soil (average value of seven specific soils)
Wash rating scale: from 10 = no drop formation to 0 = strong drop formation.
Henkel AG & Co. KGaA
Deputy:
- 49 OK II-12 / P31659EN B1
Contents11
60 members in 7 offices
Priority claims6
| Document | Office | Kind | Date |
|---|---|---|---|
| 102007006629 | Germany | A | |
| 07847827 | European Patent Office (EPO) | A | |
| 2007063331 | European Patent Office (EPO) | W | |
| DE20071006629 | – | – | – |
| EP20070847827 | – | – | – |
| WO2007EP63331 | – | – | – |
Members60
| Document | Office | Kind | |
|---|---|---|---|
| WO2008028896A2 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A2 | |
| DE102006042797A1 | Germany | A1 | |
| WO2008028896A3 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A3 | |
| DE102007006627A1 | Germany | A1 | |
| DE102007006628A1 | Germany | A1 | |
| DE102007006629A1 | Germany | A1 | |
| DE102007006630A1 | Germany | A1 | |
| WO2008095554A2 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A2 | |
| WO2008095560A1 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A1 | |
| WO2008095561A2 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A2 | |
| WO2008095562A1 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A1 | |
| WO2008095563A1 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A1 | |
| WO2008095561A3 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A3 | |
| WO2008095554A3 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A3 | |
| DE102007029643A1 | Germany | A1 | |
| DE102007044417A1 | Germany | A1 | |
| DE102007044418A1 | Germany | A1 | |
| WO2009037012A2 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A2 | |
| WO2009037013A2 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A2 | |
| WO2009037012A3 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A3 | |
| WO2009037013A3 | World Intellectual Property Organization (WIPO) | A3 | |
| EP2059582A2 | European Patent Office (EPO) | A2 | |
| EP2115109A2 | European Patent Office (EPO) | A2 | |
| EP2115112A2 | European Patent Office (EPO) | A2 | |
| EP2115113A1 | European Patent Office (EPO) | A1 | |
| EP2118254A1 | European Patent Office (EPO) | A1 | |
| EP2118255A1 | European Patent Office (EPO) | A1 | |
| US2010024846A1 | United States of America | A1 | |
| US2010029536A1 | United States of America | A1 | |
| US2010031976A1 | United States of America | A1 | |
| US2010041575A1 | United States of America | A1 | |
| US2010093588A1 | United States of America | A1 | |
| EP2188361A2 | European Patent Office (EPO) | A2 | |
| US7879154B2 | United States of America | B2 | |
| EP2118254B1 | European Patent Office (EPO) | B1 | |
| AT517975T | Austria | T | |
| ATE517975T1 | Austria | T1 | |
| US8303721B2 | United States of America | B2 | |
| EP2115113B1 | European Patent Office (EPO) | B1 | |
| ES2396568T3 | Spain | T3 | |
| PL2115113T3This record | Poland | T3 | |
| EP2059582B1 | European Patent Office (EPO) | B1 | |
| ES2411731T3 | Spain | T3 | |
| PL2059582T3 | Poland | T3 | |
| EP2118255B1 | European Patent Office (EPO) | B1 | |
| ES2448515T3 | Spain | T3 | |
| PL2118255T3 | Poland | T3 | |
| EP2188361B1 | European Patent Office (EPO) | B1 | |
| ES2523920T3 | Spain | T3 | |
| PL2188361T3 | Poland | T3 | |
| DE202007019720U1 | Germany | U1 | |
| US9752100B2 | United States of America | B2 | |
| EP2115112B1 | European Patent Office (EPO) | B1 | |
| EP3567094A1 | European Patent Office (EPO) | A1 | |
| PL2115112T3 | Poland | T3 | |
| ES2743235T3 | Spain | T3 | |
| EP2118255B2 | European Patent Office (EPO) | B2 | |
| PL2118255T5 | Poland | T5 | |
| ES2448515T5 | Spain | T5 | |
| EP3567094B1 | European Patent Office (EPO) | B1 |
Numbers
- Publication, DOCDB
- 2115113
- Publication, EPODOC
- PL2115113T
- Application
- 847827
- Application, DOCDB
- 07847827
- Application, EPODOC
- PL20070847827T
Titles2
- English
- DETERGENT
- Polish
- Środki czyszczące
Classification
- CPC, 2
- C11D1/721
- C11D3/37
- IPC, 2
- C11D3 37
- C11D1 72