Clamping telescopic tubes

@ Octrooihouder(s): Gebrüder Pletscher te Manhalen, Zwitserland.

© Gem.: Ir. H.M. Urbanus c.s. Vereenigde Octrooibureaux Nieuwe Parklaan 107 2587 BP 's-Gravenhage.

© Aanvrage Nr. 7810000.

@ Ingediend 3 oktober 1978.

© Voorrang ïngeroepen vanaf 6 oktober 1977.

© Land(en) van voorrang: Oostenrijk (AT).

© Nummer(s) van de voorrangsaanvrage(n): Nr. A 7135/77.

© Ter inzage gelegd 10 april 1979.

@ Openbaar gemaakt 16 februari 1984.

© Uitgegeven 16 juli 1984.

Dagtekening 19 juni 1984.

SN

INRICHTING VOOR HET LOSNEEMBAAR VASTZETTEN VAN TWEE IN ELKAAR GESCHOVEN BUIZEN.

De uitvinding heeft betrekking op een inrichting voor het losneembaar, klemmend vastzetten van twee in elkaar geschoven buizen door middel van een in de binnenste buis aangebrachte axiaal in de buis verschuifbare spreidkonus met schroefspil, waarbij in de binnenste buis tevens drie op onderling gelijke hoekafstanden rond de as van de buizen verdeeld aangebrachte leigleuven zijn ondergebracht, en het manteloppervlak van de spreidkonus aansluit tegen wigorganen, die evenwijdig t.o.v. de as en in de leigleuven zijn gelegen.

Een dergelijke inrichting is bekend uit het Amerikaanse octrooischrift 3.561.798.

Volgens deze bekende constructie is de spreidkonus aangebracht in een hol kegelvormige uitsparing van het van doorgaande leigleuven voorziene buisgedeelte van een ondersteuningselement. Wordt nu door het aantrekken van de schroefspil de spreidkonus naar beneden getrokken, dan worden gelijktijdig de wiggen hetzij axiaal naar beneden geschoven, hetzij radiaal naar buiten geduwd, of beide.

De axiale verplaatsing van de wiggen in de leigleuven wordt beperkt door een in een ringvormige groef in de buitenwand van de binnenbuis gelegen draad. Ook al zorgt men ervoor dat in de vastgedraaide stand de wiggen op de draad rusten, dan is het nog mogelijk dat de wiggen als gevolg van een omlaaggerichte stoot op de buitenbuis gelost worden, daar de draad geen starre aanslag vormt. Bovendien bestaat ook bij een vastgeklemde buitenste buis nog steeds een bepaalde speling in omtreksrichting, daar de wiggen, zoals in fig. 2 van het Amerikaanse octrooischrift is te zien, tevens een zijdelingse speling in de leigleuven hebben, waardoor geen spelingsvrije overdracht van grote wringmomenten mogelijk is.

Het doel van de uitvinding is te voorzien in een vastzetconstructie die de nadelen van de bekende constructie in hoofdzaak ondervangt.

Het doel wordt bereikt doordat volgens de uitvinding die leigleuven een gesloten omtrek vormen en het langsvlak door het midden van ten minste een der leigleuven en het daarin opgenomen wigorgaan ten opzichte van de as van de buizen verspringend is aangebracht. Doordat de leigleuven een gesloten omtrek hebben, vinden de wiggen die bij het aandraaien van de konus omhoog worden bewogen een starre aanslag. Omlaagbewegen van de wiggen, bijvoorbeeld door een kracht die de beide buizen uit elkaar tracht te trekken heeft slechts een vergroting van de klemwerking tot gevolg. De wiggen liggen daarom in de werkzame stand in axiale richting spelingvrij in de leigleuven.

Als gevolg van de schuine stand, van de leigleuf wordt de daarin geleide wig bij aandraaien van de konus excentrisch belast en kantelt daardoor naar een eindstand waarin hij ligt aangedrukt tegen de randen^van de gleufwanden. De wig ligt zodoende ook in omtreksrichting spelingvrij in de leigleuf, waardoor een spelingvrije overdracht van zowel positieve als negatieve torsiemomenten wordt verkregen.

Indien de ene zijwand van een verspringend aangebrachte leigleuf is gelegen in een v.lak dat zich door de as van de buizen uitstrekt wordt een mate van verspringing verkregen die tot een goed resultaat leidt.

De uitvinding zal onderstaand aan de hand van een uitvoeringsvoorbeeld en onder verwijzing naar de tekening verder worden uiteengezet. Hierin toont:

Fig. 1 een schematische axiale doorsnede van een stuurasbuis en stuurvorkbuis van een fiets, ongeveer volgens lijn I-I in fig. 2;

fig. 2 een dwarsdoorsnede volgens lijn II-II in fig. 1; en fig. 3 een langsdoorsnede van het onderste gedeelte van de stuurasbuis.

In fig. 1 is met streeplijnen aangegeven de omtrek van de ene helft van een fietsstuur 10 waarop in het midden een stuurasbuis 11 aansluit. Normaal is het stuur 10 bevestigd aan de stuurasbuis 11 door middel van een daaraan gevormde vastzetbrug, zodat het stuur 10 ten opzichte van de stuurasbuis 11 door verdraaiing kan worden ingesteld en dan kan worden vastgezet. Aangezien deze bevestiging door middel van een vastzetbrug geen deel uitmaakt van de uitvinding, is deze ter wille van de eenvoudigheid niet afgebeeld in fig. 1.

De stuurasbuis 11 is in een stuurvorkbuis 12 geschoven en hierin vastgezet. De stuurvorkbuis 12 is, zoals bij 13 en 14 schematisch is weergegeven, draaibaar aan een fietsframe gemonteerd.

Door de stuurasbuis 11 strekt zich een schroefspil 15 uit waarvan de kop 16 is voorzien van een buitenzeskant en van buitenaf toegankelijk is. De schroefspil 15 is uitgevoerd met buitenschroefdraad 17 waarop °°n afgeknot-kegel vormige spreidkonus 18 is geschroefd. Het mantel oppervlak 19 van de spreidkonus 18 werkt op drie wigorganen 21, 22 en 23, zie fig. 2, die elk naar buiten verschuifbaar zijn gemonteerd in een leigleuf, respectievelijk 25, 26 en 27, welke evenwijdig aan de stuuras 24 in het eindgedeelte van de stuurasbuis 11 zijn gevormd.

De langsvlakken door de middens van de leigleuven 25 tot 27, in fig. 2 met punt-streeplijnen 28 tot 30 aangegeven, verlopen niet radiaal, dat wil zeggen strekken zich niet door de stuuras 24 uit, maar zijn ten opzichte daarvan verspringend gelegen. Naar welke zijde deze langsvlakken door het midden van de leigleuven verspringend zijn aangebracht is in principe hetzelfde. Het verdient echter voorkeur dat een plaatsing wordt toegepast waarbij - gezien in de inschroefrichting van de schroefspil - deze langsvlakken door het midden ten opzichte van de stuuras 24 achterwaarts verplaatst of nalopend zijn aangebracht, zoals is weergegeven in fig. 2, waarin de inschroefrichting met een pijl E is aangeduid.

De onderling gelijk uitgevoerde wigorganen 21 tot 23 omvatten elk twee tegenover elkaar gelegen ingrijpingsoppervlakken 31 en 32, in fig. 2 alleen aan wigorgaan 22 aangegeven, die met elkaar een hoek insluiten die ongeveer overeenkomt met de halve tophoek van de spreidkonus 18. Het bij voorkeur vlak uitgevoerde ingrijpingsoppervlak 31 sluit daardoor in feite over de volle lengte aan tegen het manteToppervlak van de spreidkonus 18, terwijl het eveneens bij voorkeur vlak uitgevoerde ingrijpingsoppervlak 32 steeds evenwijdig aan de stuuras 24 en dus evenwijdig aan de mantellijnen van de binnenwand van de stuurvorkbuis 12 blijft.

Zoals is te zien in fig. 3 is de omtrek van de wigorganen 21 tot 23 ongeveer gelijk aan de vorm van de leigleuven 25 tot 27 gevormd, maar er blijft toch - om fabricage-technische redenen - tussen wigorgaan en leigleuf zowel in omstreks- als in axiale richting een zekere speling bestaan. Ook de stuurasbuis 11 bezit in de stuurvorkbuis 12 steeds een bepaalde, eveneens om fabricage-technische redenen, radiale speling, in fig. 2 overdreven voorgesteld. Al deze spelingen kunnen bij toepassing van de vastzetinrichting volgens de uitvinding hetzij worden opgeheven of ze. blijven zonder uitwerking.

Bij het aandraaien van de schroefspil 15 wordt de spreidkonus 18 aangetrokken, dat wil zeggen opgeheven. Daarbij drukt deze enerzijds de wigorganen 21 tot 23 naar buiten waardoor ze tegen de binnenwand van de stuurvorkbuis 12 en tegen de ene kopwand van de leigleuf worden aangedrukt. Anderzijds worden echter de wigorganen 21 tot 23 bij het omhoog trekken van de spreidkonus 18 tevens in de leigleuven 25 tot 27 gekanteld en 20 worden dan vastgeklemd tegen de stuurasbuis 11. Dit komt doordat, zoals reeds is beschreven, de langsvlakken tot 30 door de middens van de wigorganen 21 tot 23 en dus ook de leigleuven 25 tot 27 ten opzichte van de stuuras 24 verspringend zijn aangebracht.

Het is niet absoluut noodzakelijk dat de langsvlakken door de middens van alle leigleuven en wigorganen ten opzichte van de as van de buizen verspringend zijn aangebracht. De beschreven kanteling van het wigorgaan 25 in de betreffende leigleuf en de werking daarvan, dus het vastklemmen van de zijwand van de leigleuf tegen de zijflank van. het wigorgaan, kan ook worden bereikt wanneer slechts één-van de langsvlakken door het midden verspringend is gelegen.